ئىسىم ①ئاخبارات ئىشلىرى بىلەن شۇغۇللانغۇچى خادىم. ②<ھەرب> مۇھىم ئىچكى ماتېرىيال ۋە مەخپىيەتلىكنى ئىگىلەش ئۈچۈن قويۇلغان مەخسۇس خادىم.

ئىسىم [ئەرەبچە] ①خەۋەر، مەلۇمات: ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنى. ②<ھەرب> مەلۇم ئەھۋال توغرىسىدىكى مەخپىي خەۋەر ياكى دوكلات: ھەربىي ئاخبارات.

«ئاچۇرماقI» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

1. «ئاچماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: بۆرە موماينىڭ ئىشىكىنى نېمىدەپ ئاچۇرۇشنى بىلىۋېلىشنىڭ كويىغا چۈشۈپتۇ.

2. «ئاچماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى.

سۈپەت. ئاچىسى بار، ئاچىلىق: بىز بىر قېتىم يوغان ئاچىماق قارىياغاچنىڭ سايىسىدا ئارام ئالغانىدۇق. // سەيدىنقارىينىڭ خىيالىنى قارىياغاچنىڭ ئاچىمىقىغا بېكىتىلگەن رادىئو كانىيىنىڭ جاراڭلىق ئاۋازى بۆلۈۋەتتى.

پېئىل. ئاچا چىقارماق، ئاچىسى بار ھالەتكە كەلتۈرمەك: ياچاغنى ئاچىلىماق.

«ئاچىقماق» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

«ئاچىقماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى.

پېئىل [ئېلىپ+چىقماق] ئىچكىرىدىن ياكى پەستىن بىرنەرسىنى ئېلىپ چىقماق: كەرىمىخان ئورەكتىن تېزلا بىر تال بەسەينى ئاچىقىپ قوشنىسىنىڭ قولىغا تۇتقۇزدى.

«ئاچىقماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى.

1. پېئىل ①توسۇپ تۇرغان توساقنى بىر تەرەپكە قايرىپ قويماق ياكى ئېلىپ تاشلىماق: پەردىنى ئاچماق. يول ئاچماق.＊قورقما، ھەي زۆرەم ! مەن سادىق، ئىشىكنى ئاچ. ②ئورالغان، يېپىلغان، چىگىلگەن، كۆمۈلگەن نەرسىلەرنى شۇ ھالەتتىن خالىي قىلماق: ساندۇقنى ئاچماق. قۇلۇپنى ئاچماق. ئورىنى ئاچماق.＊ئون قەدەم ئالدىدا كېتىۋاتقان ئايال ئارقىسىغا قاراپ، بېشىدىكى پەرەنجىسىنى ئېچىپ بىر قارىدى-دە، يەنە گەپ قىلماي ئالدىغا قاراپ كېتىۋەردى. 2. ③قاتلانغان، يىغىلغان، پۈكۈلگەن، پوملانغان نەرسىلەرنى يايماق، كەرمەك: كىگىز ئاچماق. قۇچاق ئاچماق.＊ئانار ئۆزىمۇ ئانىسى ئېلىپ چىققان داستىخاننى ئېچىپ، ئانىسىغا ئۇدۇلمۇ ئۇدۇل ئولتۇردى. ④قۇرۇپ، ياساپ، پۈتتۈرۈپ ئىشقا چۈشۈرمەك، پائالىيەت باشلىماق: مەكتەپ ئاچماق. دۇكان ئاچماق… 3. ⑤نەرسە، ۋەقە، ھادىسە ۋە شۇنىڭغا ئوخشاشلارنىڭ ماھىيىتى، خۇسۇسىيىتىنى، سىرىنى ئاشكارىلىماق؛ ئېنىقلىماق، يەشمەك: تەبىئەتنىڭ سىرىنى ئاچماق. ئەپت-بەشىرىسىنى ئاچماق. زىددىيەتلەرنى ئاچماق. ⑥بىرەر نەرسىنىڭ ھەرىكىتىگە يول...

سۈپەت. قاناتلىرى بار ھەم قاناتلىرى ئېچىلىدىغان: ئاچما دېرىزە.