ئىسىم. ئاتالغۇ I: بۇ ئەسەرنىڭ تىلى ھازىرقى تىلغا يېقىنراق، ئەرەب-پارس ئاتالمىلىرى ئازراق.

سۈپەت ①ئېنىق ئاتالغۇسى بار، نامى بېكىتىلگەن. ②ئۆلچەم بىرلىكىنىڭ نامى بىلەن كەلگەن: ئاتالغۇلۇق سان.

ئىسىم <تىل-يېزىق> تىلشۇناسلىقنىڭ ئاتالغۇلارنى تەتقىق قىلىدىغان بىر ساھەسى.

ئىسىم. ئاتالغۇشۇناسلىق ئىلمىنىڭ مۇتەخەسسىسى.

سۈپەت ①ئېنىق ئاتالغۇسى يوق، ئاتالغۇسى تېخى بېكىتىلمىگەن ياكى قېلىپلاشتۇرۇلمىغان؛ ئاتالغۇغا ئىگە بولمىغان. ②ئۆلچەم بىرلىكىنىڭ نامى بىلەن كەلمىگەن: ئاتالغۇسىز سان.

1. ئىسىم. بىرەر ساھەدە، مەلۇم بىرنەرسىنىڭ نامىنى بىلدۈرۈپ كېلىدىغان ئىسىم ياكى ئىسىم خاراكتېرلىك سۆز ۋە ياكى سۆز بىرىكمىسى: ماتېماتىكا ئاتالغۇلىرى. خىمىيە ئاتالغۇلىرى.

2. ئىسىم. دىئالېكت سۆز. ئات تۇتۇشقا ئىشلىتىدىغان ئارغامچا؛ سالما.

ئىسىم [رۇسچە<فرانسۇزچە>] شىددەتلىك ھۇجۇم، قايتۇرما ھۇجۇم.

سۈپەت. ئاتىقى بار، نامى، داڭقى چىققان؛ مەشھۇر، نامدار:-مەن باغدادلىقمەن،-دەپ باشلىدى ئۇ سۆزىنى،-ئاتام باغدادنىڭ ئاتاقلىق كىشىلىرىدىن ئىدى.

ئىسىم ①نام-ئابرۇي، شۆھرەت، داڭق: يامان ئاتاق بىلەن يۈرگەندىن، ياخشى ئاتاق بىلەن ئۆلگەن ئەۋزەل (ماقال). ②قانداشلىق ياكى تويلىشىش مۇناسىۋىتى بولماي تۇرۇپ تۇغقانلىق نامى بىلەن يۈرگەنلەرگە نىسبەتەن ئېيتىلىدۇ: ئاتاق ئاتا. ئاتاق بالا .③ئۇنۋان:-مۇبارەك بولسۇن، ئۆزلىرىگە «ئالاھىدە دەرىجىلىك ئاشپەز» دېگەن ئىلمىي ئاتاق بېرىلىپتۇ!-دېدى مۇتەللىپ خۇشاللىق بىلەن.

ئىسىم. ۋاڭنىڭ ئوغۇللىرىنى تەربىيىلىگۈچى ئەر كىشى.

1. «ئاتىماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: چىڭ سۇلالىسى دەۋرىدە بۇ يەرگە كېلىپ ماكانلاشقان ئۇيغۇرلارمۇ شۇ جايدا يۈسۈپ سەككاكىنىڭ قەبرىسى بولغانلىقى ئۈچۈن بۇ يۇرتنى «خۇنىخاي مازار» دەپ ئاتاشقان.

2. «ئاتىماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: تارىختا ئۆتكەن نۇرغۇن قەھرىمانلار ئۆزلىرىنىڭ ئەزىز جانلىرىنى خەلقنىڭ ئازادلىقى ئۈچۈن ئاتاشمىدىمۇ؟!

ئاتارمەن ۋە چاپارمەن: قورمالنىڭ ئاتارمەن-چاپارمەنلىرى كوچىلارغا يېيىلغان ھالدا مەھەللىمۇمەھەللە، ئۆيمۇئۆي ئاختۇرۇشقا كىرىشىپ كەتتى.