سۈپەت [ئەرەبچە+پارسچە] مۇناسىۋىتى، ئالاقىسى بار: ھۆكۈمەت خىزمىتى ۋە ئىقتىسادىي خىزمەتكە ئالاقىدار چوڭ-چوڭ مەسىلىلەرگە دائىر سىياسەتلەرنى يەنىلا پارتىيە بەلگىلىشى لازىم.

ئىسىم. ئالاقىلىشىش ئىشى: ئۇ ئۇزۇن يىللاردىن بېرى ئالاقىچىلىك بىلەن شۇغۇللانماقتا.

ئىسىم. ئالاقىلەشكۈچى خادىم، ئالاقە ئىشلىرى خىزمەتچىسى.

رەۋىش. نېمە قىلىشنى ئېنىق بىلمەي تېنەپ-تەمتىرەپ، ئالاق-جالاق ھالەتتە، قورققان ھالدا: دۈشمەنلەر ئالاقزادە بولۇشۇپ ئوقنى قاياققا قارىتىپ ئېتىشنى بىلمەي قالغانىدى.

پېئىل. ئالاقزادە بولماق، ئالاقزادە ھالەتكە كېلىپ قالماق: دۈشمەن ئەسكەرلىرى ئالاقزادىلىشىپ قايسى تەرەپكە قېچىشنى بىلەلمەي تەمتىرەپ قالدى.

ئىسىم. ئالاقزادە بولۇش، ئالاقزادىلىشىش: يامۇل ئىچى ئالاقزادىلىككە تولدى.

ئېگىز-پەس، غەلىتە، تېنەپ-تەمتىرەپ؛ باش-ئايىغى يوق؛ قورقۇنچلۇق: قازى ئالاق جالاق بولۇپ قۇلاقلىرىغىچە قىزىرىپ كەتتى.

①سۈپەت «ئالماق» پېئىلىنىڭ كەلگۈسى زامان 1-شەخس بىرلىك ساندا تۈرلەنگەن شەكلى. ②ئىسىم. مال ياكى نەرسە-كېرەك سېتىۋالغۇچى، خېرىدار بولغۇچى كىشى: بېرەرمەننىڭ بېشىنى ئالارمەن ئوڭشاپتۇ (ماقال). ③ئىسىم. كۆچمە مەنىدىكى سۆز. باشقىلارغا قىلچە نەرسە ئۆتكۈزمەيدىغان، باشقىلارنىڭ پۇلى، مال-مۈلكىنى ئالسام دەپ تۇرىدىغان كىشى.

تەربىيە كۆرمىگەن، ھەددىدىن ئوشۇق قوپال ۋە قاتتىق مۇئامىلە قىلىدىغان: ھوي، قاپاق باش ئالاگەدەن، سىلىگە ئوخشاش بوھتان چاپلاپ خەقنىڭ قېنىنى شوراۋاتقىنىم يوق، تىللىرىنى ئوڭشاپ گەپ قىلسىلا.

بىر قوللۇق ئەمەس، ئالغۇبەرگۈدە بارەۋەر مۇئامىلە تۇتمايدىغان: ئالا قول ئادەم.

گەپ سۆزى، ھەرىكىتى تۇراقسىز، ھەممە ئىشتا بار، تىنىم تاپمايدىغان: پۇل ئۇتۇۋالغۇچى مەندىن چوڭ ھەم كۈچلۈك، ئۇچىغا چىققان ئالا قانات ئىدى.

①قارا ۋە كۈل رەڭ بىر تۈرلۈك قاغا. ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. خەۋەر تارقاتقۇچى، گەپ توشۇغۇچى:-بۇ گەپنى نەدىن ئاڭلىدىڭ؟-دەپ سورىسام، -بىر ئالا قاغىدىن، -دەپ جاۋاب بەردى ئۇ قۇلىقىمغا پىچىرلاپ.