«ئەيمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى.

[ئەرەبچە] سۈپەت ①دەل ئۆزى، ئەسلىسى، نەق ئۆزى، ئەسلىي: ئەينى ئەھۋال. ئەينى ھالەت. ②رەۋىش. شۇ، ئۆتكەن: ئەينى چاغ. ئەينى ۋاقىت. ئەينى زامان. ئەينى يىل.

ئىسىم. ئەينەن بولغان ھالەت: ئۇنىڭ مەزمۇن ۋە بەدىئىي قۇرۇلمىسى جەھەتتىكى ئەينەنلىكىنى تولۇق ساقلاپ قالدىم.

ئىسىم [ئەيىب+نامە] بىرەر خاتا ئىش-ھەرىكەت ياكى جىنايى قىلمىشنى پاش قىلىش ھەققىدىكى شىكايەت خېتى، ھۆججەت قاتارلىقلار: ھېلىقى كىشى سېرىق ياسىما چىشلىرىنى كۆرسىتىپ، ئەيىبنامىنى ئوقۇشقا باشلىدى.

ئىسىم [ئەرەبچە] بىر مەھەللىدە ياشاۋاتقان كىشىلەر، بىر مەھەللىنىڭ ئادەملىرى، ئەل-جامائەت: توختى كۆپچىلىككە:-قېنى، جامائەت، ئەھلىمەھەللە مۇشۇ يەردە ئىكەنمىز، بۇ توغرىدا مەسلىھەتلىشىپ باقايلى.-دېدى.

[پارسچە] ①ئىسىم. يىپەك، مەشۈت. ②سۈپەت. كۆچمە مەنىلىك سۆز. ئېگىلىشچان، نازۇك، زىلۋا: ئەۋرىشىم بوي.＊ئەرنىڭ كۆڭلى ئەۋرىشىم (ماقال).

سۈپەت. ئەۋلادى، جەددى-جەمەتى بولمىغان؛ نەسلى يوق: مۇھەببەتسىز جەھەننەم دۇنيا، چۆلگە ئوخشاش ئەۋلادسىز ھايات. سېنىڭ مېھرىڭ ئۆچمەس ئوت گويا، بولماس سەنسىز بازىرىم ئاۋات.

[ئەرەبچە] <يېزىق تىلى> ①ئىسىم. ئاخىر، پايانى يوق كېلەچەك زامان؛ مەڭگۈلۈك، ھەمىشە، دائىما: ئانا ۋەتەن ساڭا سادىق قىزىل قەلبىم، سېنى كۈيلەپ تا ئەبەدكە ناخشام ياڭرار. ②رەۋىش. مەڭگۈ، ئەبەدىي؛ ئۆمۈرۋايەت: ئۇنتۇماستىن سېنى خەلقىڭ، ئەبەد ساقلايدۇ نامىڭنى.

ئىسىم [پارسچە] ئەپسانە تەتقىقاتى بىلەن شۇغۇللانغۇچى مۇتەخەسسىس، ئالىم.

پېئىل. پۇشايمان قىلماق، پۇشايمان يېمەك، ئۆكۈنمەك، ئېچىنماق: مەن بۇ ئىشتىن خەۋەر تاپقاندىن كېيىن قاتتىق ئەپسۇسلاندىم.

پېئىل ①مۇۋاپىق، جايىدا بېجىرمەك، پەم بىلەن قىلماق: ئىمىن پالگان ياخشى ئەر، ھەممە ئىشنى ئەپلىگەن. ئۈركۈپ قاچقان دۈشمەننىڭ توغراققا بېشىنى كەپلىگەن. ②قاملاشتۇرماق، جايلىماق، بابلىماق: سايىم ئاكا ئۆز رەقىبىنى دالدا يەردە ئەپلەپ تۇرۇپ بىر سالدى-دە، ئۇنى جايىدىن قوپالماس قىلىپ قويدى.

ئىسىم [گرېكچە] ①جاناب. ②ئۇقۇمۇشلۇق كىشىلەرنىڭ ئىسمىغا قوشۇلۇپ ھۆرمەت مەنىسىنى بىلدۈرۈپ كېلىدۇ. ③ئوقۇتقۇچى، مۇئەللىم: مەن ئالىي مەكتەپنى پۈتتۈرۈپ ئۈرۈمچى شەھەرلىك تەجرىبە ئوتتۇرا مەكتىپىدە بەش يىل ئەپەندى بولدۇم. ④خوجا نەسىردىننىڭ سۈپىتى ياكى لەقىمى: ئەپەندى لەتىپىلىرى.