ئىسىم. تۇغۇلۇپ بىر ئايغىچە ئارىلىقتا سويۇلغان قوزىنىڭ تېرىسى: ئۇ بېشىغا كۇچا كۆرپىسىدە تىكىلگەن چىرايلىق قۇلاقچا، ئۈستىگە ئەلتېرە ياقا تۇتۇلغان سوكنا چاپان كىيىۋالغانىدى.

①سۈپەت. بىرەر ئەلگە مەنسۇپ، بىرەر مەملىكەتكە تەۋە: چەت ئەللىك مۇخبىر. ②سان. ئوننىڭ بەش قېتىم قوشۇلۇشىدىن ھاسىل بولغان سان: ئەللىك ياش.

ئىسىم [ئەل+ياتقۇ] ئەل ئايىغى بېسىققان، ئەل ياتىدىغان ۋاقىت: بىز ئەلياتقۇدا شەھەرگە يېتىپ كەلدۇق.

ئىسىم [ئەرەبچە] ①جىسمانىي ئازاب، ئاغرىق: ئەلەم كۈرىشى.＊نىياز ئۇزاق يىلغىچە كېسەل ئازابىنى تارتىپ ئۆمرى ئەلەم بىلەن ئۆتتى. ②روھىي ئازاب، دەرد-ھەسرەت: ئەلەم بولماق. ئەلەم تارتماق. ئەلەم چەكمەك. ③قەست، ئۆچ، قىساس:. سىز بىكاردىن-بىكار شۇنچە ئاچچىقلاپ كېتىپسىز، ئۇنىڭدىن ئالالمىغان ئەلەملىرىڭىزنى مەندىن ئالماقچىمۇ؟ ④<دىن> شەرىئەت يولى بىلەن چىقىرىلغان پەتىۋانى تەستىقلايدىغان ياكى رەت قىلىدىغان دىنىي زات؛ باش مۇپتى، دىنىي ئۆلىما: ئەلەم ئاخۇنۇم. ⑤بايراق، تۇغ: ئەلەملەر كۆرۈنۈپ، دۇمباق ئاۋازى ئاڭلىنىپ تۇراتتى. ⑥مازارلارنى تاۋاپ قىلغۇچىلار تەرىپىدىن شۇ مازارلارغا ئېسىلغان لاتا.

سۈپەت [ئەرەبچە] كۆزى كۆرمەس؛ قارىغۇ: خۇرشىدە موماينىڭ نېمە ئۈچۈن ئەما بولۇپ قالغانلىقىنى ئىنچىكىلەپ سورىدىم.

ئىسىم [ئەرەبچە] ①بۇيرۇق، پەرمان، يارلىق: ئەمر قىلماق. ②ئىختىيار، ئىختىيارلىق؛ ئىلىك؛ نىكاھ: ئەمرىگە ئالماق. ئەمرىدە ساقلىماق.

«ئەملەتمەك» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

رىئايە قىلماق، ئىجرا قىلماق، ئاساسلانماق: سەلىم راست سۆزلۈك ئادەم. ئۇ لەۋزىگە چوقۇم ئەمەل قىلىدۇ.

ئىسىم. ئەمەلىيەتكە ئاساسلىنىش، ئەمەلىيەتنى ئۈستۈن كۆرۈش، ئەمەلىي تەجرىبىدىن ئۆتكۈزۈش.

سۈپەت. ئەنبىرى بار، ئەنبەر پۇراپ تۇرىدىغان: يول بويى كەلدىم ساماغا يۆلىنىپ، مۈشكى-ئەنبەرلىك ھاۋاغا چۆمۈلۈپ.

«ئەندىكمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: ئاسماندىن چۈشكەندەكلا تۇيۇقسىز پەيدا بولغان بۇ چىرايلىق قىزنىڭ خۇش تەبەسسۇمى قادىرنىڭ يۈرىكىنى ئىختىيارسىز ئەندىكتۈرۈۋەتتى.

پېئىل. ئەنسىز ھالەتكە كەلمەك، ئەنسىزلىك ھېس قىلماق: «ئاپلا، يامغۇر ياغىدىغان بولدى!» رىشىت ئۇستا ئاسمانغا قاراپ ئەنسىزلەندى.