ئۇيغۇر خەلق-ماقال تەمسىللىرى

ماقال-تەمسىللەر (ش)

  • شىرىننى كۆرمەكچى بولساڭ پەرھادنىڭ كۆزى بىلەن قارا.
  • شامال چىقمىسا دەرەخ لىڭشىماس.
  • شامال ئۆتمەيدىغان تام يوق.
  • شەرىئەتنىڭ مىڭبىر پۇتىنى بار.
  • شىرنى يەڭگەن باتۇر ئەمەس، ئاچچىقنى يەڭگەن باتۇر.

ماقال-تەمسىللەر (غ)

  • غازنىڭ مېڭىشىنى دورايمەن دەپ قاغىنىڭ پۇتى سۇنۇپتۇ.
  • غەم باسسا، غەپلەتمۇ باسار.
  • غەم قىلغۇچە پەم قىل.
  • غەيرەتلىك ئەردىن تاغ قېچىپ قۇتۇلالماس.
  • غەيرىتىڭ بولسا يۇلتۇز سانايسەن.
  • غورا غورىنى كۆرۈپ ئالا بوپتۇ.
  • غۇلاچقا چىداپ غېرىچقا چىدىماپتۇ.
  • غۇلىچى تۈگەپ غېرىچى قاپتۇ.
  • غېرىبسىنساڭ ئوتسىن.

ماقال-تەمسىللەر (ق)

قاپىقى ئۇششۇق، پۇلىغا تۇشلۇق. قاتاردىن قالما، خاتادىن قال. قاتتىق ياغاچنى يۇمشاق قۇرت يەيدۇ. قاچىنىڭ تېگىدە قاچا بار، ساقتىن زېرەك گاچا بار. قارنى باشقىنىڭ قايغۇسى باشقا. قازاندا نىمە بولسا چۆمۈچكە شۇ چىقار. قاسساپ ياغ قايغۇسىدا، ئۆچكە جان قايغۇسىدا. قاشاڭ ئاتقا مىنگۈچە، پىيادە ماڭ ئۆلگۈچە. قاغا بالام ئاپئاق، كىرپە بالام يۇمشاق. قاغا جىگدىنى يىمەڭ، مەيدەم ئاغرىدى دىمەڭ. قاغا قاغىنىڭ كۆزىنى چوقۇماس. قامچىغا كۈچىمەي، يەمگە كۈچە. قانائەتلىك كىشىنىڭ قارنى توق. قاننى قان بىلەن يۇغىلى بولماس. قورققان يەردە جىن بار. قورقۇنچاق ئۆلمەي تۇرۇپ مىڭ قېتىم ئۆلەر. قوشتىن چىقىرىپ سۆرەمگە ساپتۇ. قوشماق تەس، ئايرىماق ئاسان. قوڭۇمدا ئىشتان يوق، ئېتىم مارجان بۈۋى. قول قولنى يۇسا، قول كىلىپ يۈزنى يۇيار. قولى بىلەن ئېلىپ، پۇتى بىلەن بېرىپتۇ. قولى قىسقىنىڭ يول قىسقا. قولى ئوچۇقنىڭ يولى ئوچۇق. قومۇش ئۆيۈم، كۈمۈش ئۆيۈم. قويرۇق كۆرسىتىپ ئۆپكە سېتىپتۇ. قۇرساق توق، كۆڭۈل خوش. قۇرساق ئاغرىقىڭ بولمىسا تاۋۇز يىيىشتىن قورقما. قۇرساقنىڭ ئاچقىنى...

داۋامىنى ئوقۇڭ!

ماقال-تەمسىللەر (گ)

  • گۆشنى يىگەنمۇ ئوغرى، شورپىسىنى ئىچكەنمۇ ئوغرى.
  • گۆھەر ياتىدۇ سايدا، تۇنۇمىساڭ نىمە پايدا.
  • گۇمان ئىماننى قاچۇرىدۇ.
  • گەپ يەردە ئەمەس، ئەردە.
  • گەپتە گەپ بار، قۇرساقتا دەرد بار.
  • گەپكە گەپ كەلگەندە، ئاتاڭدىنمۇ قايتما.

ماقال-تەمسىللەر (م)

  • «مېنىڭ توغرا» دىگەن كۆپنى كۆرمەس.
  • ماڭغاننىڭ يولى تۈگەر، ئولتۇرغاننىڭ كۈنى تۈگەر.
  • مانتىغا پىياز، سامسىغا تۇز. ھەركىمنىڭ يارى ئۆزىگە ئۇز.
  • موزاينىڭ يۈگۈرۈشى سامانلىققىچە.
  • موللا كۆپ بولسا، قوي ھارام ئۆلەر.
  • موللىغا ئون تاياق، نادانغا بىر تاياق.
  • موللىنىڭ دىگىنىنى قىل، قىلغىنىنى قىلما.
  • مۇت – زەھەر بولسىمۇ يۇت.
  • مۇساپىر بولمىغۇچە مۇسۇلمان بولماس.
  • مۇساپىر بولمىغۇچە يۇرتنىڭ قەدرىنى بىلمەس.
  • مۇسۇلمانچىلىق ئاستا – ئاستا.
  • مۇھەببەت ئۆلۈمنى يېڭەر.
  • مۈشۈكنىڭ پۇلى يوق گۆشكە ئامراق، قېرىنىڭ چىشى يوق تۆشكە ئامراق.
  • مېڭىشقا ئېرىنسەڭ يۈگىرەرسەن.
  • مېڭىشى ئۆزگەرگەن بىلەن مېڭىسى ئۆزگەرمىگەن.
  • مىڭ ئاڭلىغاندىن بىر كۆرگەن ئەلا.
  • مەرتەم- مەرتەم، ئۈچ مەرتەم.
  • مەستلىك – پەسلىك.
  • مەسلىھەتلىك ئىش بۇزۇلماس.
  • مەن كۆيەرمەن بالامغا، بالام كۆيەر بالىسىغا.
  • مەن ئالدىرايمەن كەتكىلى، ئېشىكىم ئالدىرايدۇ ياتقىلى.

ماقال-تەمسىللەر (ھ)

  • ھازىغا بارغان خوتۇن، ئۆز يىغىسىنى يىغلار.
  • ھالىڭغا بېقىپ ھال تارت، خالتاڭغا بېقىپ ئۇن تارت.
  • ھايالىق كىشى – باھالىق كىشى.
  • ھورۇن ئادەم يەرگىمۇ يۈك.
  • ھۆنەر – تۈگىمەس گۆھەر.
  • ھۆنەرلىك ئادەم خار بولماس، دوست – دۈشمەنگە زار بولماس.
  • ھېسابلىق دوست ئايرىلماس.
  • ھىيلىلىك ئىشتا خەير يوق.
  • ھەر گۈلنىڭ پۇرىقى باشقىچە.
  • ھەرىكەتتە بەرىكەت، بىكارچىلىقتىن نېرى كەت.
  • ھەقىقەت ئېگىلەر، سۇنماس.
  • ھەممىنى كۆرگەن كۆز ئۆزىنى كۆرمەس.

ماقال-تەمسىللەر (ئو)

  • ئوتنى سەل چاغلىما، كۆيدۈرىدۇ، دۈشمەننى كىچىك دىمە، ئۆلتۈرىدۇ.
  • ئوتنى كوچىلىساڭ ئۆچىدۇ، قوشناڭنى كوچىلىساڭ كۆچىدۇ.
  • ئوتنىڭ تېشىدا كۆيگۈچە ئىچىدە كۆي.
  • ئورۇقنىڭ كۆڭلى يورۇق.
  • ئوغرىنى قاراقچى سوقۇپتۇ.
  • ئوق يەتمىگەن يەرگە قېلىچ شىلتىمە.
  • ئوقۇغان ئوغۇل ئاتىسىدىن ئۇلۇغ.
  • ئوڭ قولۇڭنىڭ ئاچچىقى كەلسە، سول قولۇڭ بىلەن تۇتۇۋال.
  • ئون كۈلكىنىڭ بىر يىغىسى بار.
  • ئويلىماي سۆزلىسەڭ، ئاغرىماي ئۆلىسەن.
  • ئويناپ دىسىمۇ كۆڭلىدىكىنى دەر.
  • ئويناپ گەپ قىلساڭمۇ ئويلاپ گەپ قىل.
  • ئويۇننى چىدىغانغا چىقارغان.
  • ئويۇننى قەيەردە ئوينىساڭ، يىغاڭنى شۇ يەردە يىغلا.

ماقال-تەمسىللەر (ئۆ)

ئۆتكەن ئۆمۈر – ئاققان سۇ. ئۆتكەن ئىش سالاۋات. ئۆچ كۆرگەننى ئوتتۇز قېتىم كۆرۈپتۇ. ئۆچكىنىڭ ئوچۇق تۇرسا ھېچ گەپ يوق، قوينىڭ ئېچىلىپ قالسا ھويت – ھويت. ئۆز ئۆيۈمنىڭ بوشلۇقى، پۇت – قولۇمنىڭ خوشلۇقى. ئۆز ئېلىڭنىڭ نېنىنى يە، كېچە – كۈندۈز غېمىنى يە. ئۆزگىگە ئۆلۈم تىلىگىچە، ئۆزۈڭگە ئۆمۈر تىلە. ئۆزۈڭ قىڭغىر بولساڭمۇ، گېپىڭ تۈز بولسۇن. ئۆزۈڭ ئۈچۈن كۈلەرسەن، يۇرتۇڭ ئۈچۈن ئۆلەرسەن. ئۆزۈڭگە ياخشىلىق تىلىسەڭ، كىشىگە يامانلىق قىلما. ئۆزۈڭگە ياقمىغاننى كىشىگە تاڭما. ئۆزۈڭنى بىل، ئۆزگىنى قوي. ئۆزۈڭنى چاغلا، بېلىڭنى باغلا. ئۆزۈڭنى خار قىلغۇچە، كۈچۈڭنى خار قىل. ئۆزۈڭنى ئەر چاغلىساڭ، ئۆزگىنى شىر چاغلا. ئۆزۈڭنىڭ كىملىكىنى بىلمەكچى بولساڭ، كىشىنىڭ قىزىغا ئەلچى ئەۋەتىپ كۆر. ئۆزۈم تاپقان بالاغا، نەگە باراي داۋاغا. ئۆزۈمنى چاغلىماي شىلتىڭ ئېتىپتىمەن، پالاسقا يۆگىنىپ ھەپتە يېتىپتىمەن. ئۆزى بولالمايدۇ، بولغاننى كۆرەلمەيدۇ. ئۆزى تويسىمۇ كۆزى تويماس. ئۆزىنى سورىغان يۇرت سورار. ئۆزىنىڭ پۇتىغا ئۆزى كەكە چېپىپتۇ. ئۆزىنىڭ ئۆزىگە، توپىسى...

داۋامىنى ئوقۇڭ!