ئىسىم <قانۇنچىلىق> سوت مەھكىمىلىرى تەرىپىدىن جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلغان شەخس.

«ئەيىبلىمەك» پېىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: مېنى بەزى كىشىلەر » سەندە ئۆز كەسپىڭگە بولغان مۇھەببەت كەم » دەپ ئەيىبلىشىدۇ.

پېئىل ①ئەيىبلىك دەپ تونۇماق: ئۇلارنى كىم خاتىرىلەيدۇ ؟ ھېچكىم ! ھەتتا ئۇلارنى مۇشۇ قىسمەتكە مۇپتىلا قىلغانلارمۇ خاتىرىلىمەيدۇ، بەلكى تىللايدۇ، ئەيىبلەيدۇ. ②تەنقىد قىلماق: بىر يىلدىن بېرى مەتيا قەيسەرنىڭ ئەيىبلەشلىرىدىن خېلى قۇتۇلۇپ قالغانىدى.

ئىسىم <قانۇنچىلىق> دۆلەتكە ۋاكالىتەن سوت مەھكىمىسىدە جىنايى ئىش يۈزىسىدىن ئەيىبلەش پىكرىنى قۇۋۋەتلەيدىغان شەخس.

سۈپەت. ئەيىبى بار، ئەيىب دەپ قارىلىدىغان ئىشنى قىلغان؛ جاۋابكار: زەيتۇنىخان بۇ ئىشتا ئۆزىنىڭ ئەيىبلىك ئىكەنلىكىنى بىلىپ، ئۈن چىقارماستىن جىملا ئولتۇردى.

ئىسىم. خاتالىق ۋە جىنايەتلىرىدىن، ھېساب بېرىشى كېرەك بولغان مەسئۇلىيەت؛ جاۋابكارلىق.

ئىسىم [ئەرەبچە+پارسچە] خاتالىق ئۆتكۈزۈپ جىنايەت سادىر قىلغان، قانۇن ئالدىدا ئەيىبلەنگەن كىشى؛ گۇناھكار، جاۋابكار: ئەسقەر شوخلۇق قىلىپ بىكاردىن-بىكار ئەيىبكار بولۇپ قالدى.

ئىسىم. ئەيىبسىز ھالەت، ئەيىبسىز خۇسۇسىيەت.

سۈپەت ①ئەيىبى يوق، گۇناھسىز: ئەيىبسىز دوستنى ئىزدىگەن دوستسىز قالار (ماقال). ②جىسمانىي جەھەتتىن ساغلام، نۇقسانسىز: يالقۇن ھەر جەھەتتىن كىشىلەرنى ئۆزىگە جەلپ قىلارلىق دەرىجىدە ئەيىبسىز يىگىت بولدى.

ئىسىم. ئەيىبلىنىش ھالىتى، ئەيىبلىنىش ئىشى؛ جاۋابكارلىق.

[ئەرەبچە+پارسچە] ①ئىسىم. ئەيىبى، نۇقسانى بار، ئەيىبلەنگۈچى، گۇناھكار شەخس: ساقچى ئەيىبدارنى سوت مەيدانىغا ئېلىپ باردى. ②سۈپەت. جىسمانىي جەھەتتىن بىرەر كەمچىلىك، نۇقسانى، ئىللىتى بولغان، ئەيىبناق، ئەيىبلىك: ئەيىبدار بالا.

ئىسىم [ئەرەبچە] ①قائىدە-يوسۇنغا، تەرتىپ-ئىنتىزامغا، ئەدەب-ئەخلاققا خىلاپ ئىش؛ كەمچىلىك، سەۋەنلىك: بىلمەسلىك ئەيىب ئەمەس. تىرىشماسلىق ئەيىب (ماقال).＊ئۆزىنىڭ ئەيىبى ئۆزىگە كۆرۈنمەس، كۆزىنىڭ ئەيىبى كۆزىگە كۆرۈنمەس (ماقال). ②كىشى ئۇيىلىدىغان، نومۇس قىلىدىغان، خىجالەت تارتىدىغان خاتا ھەرىكەت؛ ناچار قىلىق، بولمىغۇر ئادەت: سىز دەرسىز، يىگىتكە ياش تۆكمەك ئەيىب، بىلىمەن نومۇسى كۆز ياش يىگىتنىڭ، ئېسىمدە ئاتاممۇ ئېيتقان ئۆلۈمگە رازى بول ۋە ئەمما تۆكمە كۆز يېشىڭ! ③نۇقسان، قۇسۇر، ئىللەت، جىسمانىي كەمتۈكلۈك: غېمى يوق ئىنسان بولماس، ئەيىبى يوق ھايۋان بولماس (ماقال).