قورسىقىدا گەپ ياتمايدۇ، سىر ساقلىيالمايدۇ: مەنسۇرنىڭ چۈشەنچىسىچە، ئۇ ئاغزى بوش يىگىتلەردىن ئەمەس ئىدى.

سۆزلەشكە پېتىنالماسلىق، جۈرئەت قىلالماسلىق: مەن ئۇنىڭغا شۇنچە ئاچچىقىم كەلگەن بولسىمۇ، جاۋابلىشىشقا ئاغزىم بارمىدى.

سۆزلىيەلەيدۇ، سۆز قىلىشىنى بىلىدۇ: ئۇكا، بايقاپ سۆزلە، خەقنىڭمۇ ئاغزى بار ئەمەسمۇ؟

بىرەر ئىش ياكى گەپ-سۆزگە ھەيران قالماق. ھاڭ-تاڭ بولماق.

سۆزلەشكە باشلىماق، گەپكە چۈشمەك: بۇ چاغدا پادىشاھنىڭ ئاغزى ئېچىلىپ، يەنە ئوغلىنى ماختاشقا باشلىدى.

ئويلىماي سۆزلەيدىغان، ئاغزىغا كەلگەننى يۈز-خاتىرە قىلماي دەيدىغان:-ئاغزىڭ ئىتتىك-دە بالام، -دېدى دادىسى غۇلامغا، -ھېلىقى گەپنى ئۇ يەردە دېمەسلىك كېرەك ئىدى.

توختىماي، ئۈزۈلدۈرمەي، ئارقا-ئارقىدىن: ئۇ كىشى تورپاقنىڭ قوۋۇرغىسىنى سىلاپ تۇرۇپ، ئاغزى-ئاغزىغا تەگمەي ماختاپ كەتتى.

سۈپەت. نۇتۇق جەريانىدا ئەمەلگە ئاشۇرۇلىدىغان، يازما ئەمەس: ئاغزاكى ئىمتىھان. ئاغزاكى جاۋاب.

«ئاغرىنماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى.

پېئىل ①رەنجىمەك، نارازى بولماق، خاپا بولماق: مېھرىبان ئەزىزنىڭ پۇتىنى كېسىشكە ئوڭايلىقچە كۆنمەيدۇ ۋە بۇ ئىشتا سۇلتاندىن ئاغرىنىدۇ. ②چىدىماسلىق قىلماق: سەمەت نۆۋىتى كەلگەندە ئۆزىنىڭ قورسىقىغا بىرەر جىڭ گۆش ئېلىپ يېيىشكىمۇ ئاغرىنىدۇ.

پېئىل ①كېسەل بولماق، بىرەر كېسەلگە يولۇقماق: ئادىل ئويلىمىغان يەردىن ئۇشتۇمتۇت ئاغرىپ قالدى. ②كېسەل بولۇش، جاراھەتلىنىش ياكى چارچاش قاتارلىق سەۋەبلەر بىلەن بەدەننىڭ بىرەر جايى ئازابلانماق: قەيەر ئاغرىسا، جان شۇ يەردە (ماقال).

سۈپەت. ئۇزۇن ۋاقىت كېسەل تارتقان؛ كېسەلمەن: ئۇنىڭ ئائىلسىدە يالغۇز بىرلا بالا بولۇپ، ئاپىسى ئاغرىقچان، دادىسى قېرى ئىدى.