سۈپەت [ئەرەبچە] ①گۇناھكار، گۇناھ قىلغۇچى: ئاسىي بەندە. ②خائىن، ساتقۇن: ئاسىيلارنى تارىخ ھامان بىر كۈنى جازالايدۇ.

پېئىل. دىئالېكت سۆز. ئەتىۋارلىماق، كۆزى قىيماي قالماق، قىسىنماق.

ئىسىم [ئاسمان+تاپان] ئىككى پۇتىنى ئاسمانغا قىلىپ ئوڭدىسىىغا يېتىش ھالىتى: ئۇ يىقىلىپ ئاسمان تاپان بولۇپ قالدى.

ئاسمان ۋە زېمىن؛ ئاسمان ۋە زېمىنغا مۇناسىۋەتلىك ھەممە نەرسە: بۇ كۈنى شەھەرنىڭ ئىچى غۇلغۇلىغا تولدى، ئاسمانزېمىن لەرزىگە كەلدى.

①ئېگىز ئاسمان: لەپىلدەپ چوققىدا تۇغلار، زەپەردىن خۇش خەۋەر بەردى. ئىلىم-ھېكمەت قىلىپ جەۋلان، سۈزۈك ئاسمان-پەلەكلەردە. ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. ناھايىتى ئېگىز، چەكسىز ئېگىز: ئۇ شۇ چاغدا يىراقتىن ئاسمان-پەلەك بىر چاڭ-توزاننىڭ يېقىنلاپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرۈپتۇ.

ئىسىم [پارسچە] <ئاسترونومىيە> ①يەر ئۈستىدە گۈمبەز شەكلىدە كۆرۈنۈپ تۇرغان ھاۋا رەڭ بوشلۇق؛ پەلەك، كۆك: ئاسمان يىراق، يەر قاتتىق ) ماقال). ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. ناھايىتى يۇقىرى، ئېگىز: ئوسماننىڭ ئۇچۇرغان ئايروپىلانى تېزلا ئاسمانغا كۆتۈرۈلۈپ، موللاق ئېتىشقا باشلىدى.

پېئىل. زىغىرلاپ، كوچىلاپ، يىپىدىن يىڭنىسىگىچە، ھېچنېمىسىنى قويماي سورىماق: ھوشۇر ئۈنچىقمىدى. سادىرنىڭ جاۋابى ئۇنى قايىل قىلدىمۇ، بۇنى ئاسماقچىلاپ سوراشقا سوئالى قالمىدىمۇ، بۇنى بىلگىلى بولمايتتى.

ئىسىم. يىپىدىن يىڭنىسىگىچە كوچىلاپ، زىغىرلاپ سورايدىغان كىشى: غەر غەرەزچى كېلەر، ئوغرى ئاسماقچى (ماقال).

1. ئىسىم ①ئالما، نەشپۈت، جىگدە، ئۈزۈم. قاتارلىق مېۋىلەرنىڭ مېۋىلىگەن جايى بىلەن مېۋىسىنىڭ تۇتىشىدىغان قىسمى ياكى ساپىقى. ②مېۋە ئاسىدىغان ئاسقۇ: بىر ئۈچكىدە يېتىلگەن قوش مېغىز بولدى، بىر ئاسماققا ئېسىلغان قوش ئالما بولدى.

2. پېئىل ①بىرەر نەرسىنى ئاستى يەرگە تەگمەيدىغان ھالەتتە باغلىماق، ئىلماق، ساڭگىلاتماق؛ بېكىىتمەك، ئورۇنلاشتۇرماق: مارجان ئاسماق. قىلىچ ئاسماق. مىلتىق ئاسماق. ＊ئۆچكىنى ئۆز ئايىغى بىلەن ئاسار (ماقال). ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. بوينىغا سىرتماق سېلىپ ئۆلتۈرمەك: دارغا ئاسماق. ＊ماشىنىچى ھاكىمغا: «جوھۇتنى ئازاد قىلىڭ، ئۇنىڭ ئورنىغا مېنى ئېسىڭ!» دەپتۇ.

توپ-توپ، غۇژمەك-غۇژمەك مېۋىلىگەن؛ ھەربىر ساپاق ياكى بېغىدىكى مېۋىلىرىنىڭ سانى كۆپ: ھويلىدىكى بىر تۈپ ئالما دەرىخى شۇنچە يوغىنىغان بولۇپ، ئاسماق-ئاسماق ئالىملىرى كۆزنى قاماشتۇراتتى.

①سۈپەت. ئېسىپ قويىدىغان، ئېسىپ قويۇش ئۈچۈن مۇۋاپىقلاشتۇرۇلغان: ئاسما بۆشۈك. ئاسما كۆۋرۈك. ②ئىسىم. كىيىم تىكىدىغان ماشىنىنىڭ بىر ئۇچى مېڭىگە يەنە بىر ئۇچى چوكىغا تۇتىشىپ، ئىككىسىنىڭ ھەرىكىتىنى ماسلاشتۇرۇپ تۇرىدىغان بىر خىل سايمىنى.

پېئىل. تۇغماق، بالىلىماق (مۈشۈك ھەققىدە): چوڭ مۈشۈك ئاسلانلاپتۇ.