«ئاستۇرماق» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

«ئاسماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: ئاچقا قازان ئاستۇرما، مۇزلىغانغا ئوت ياقتۇرما (ماقال).

سۈپەت. تۆۋەندىكى، پەستىكى، تېگىدىكى: ئۇ ئوڭ قولىنى ئاق دىچۆلياڭ كۆڭلىكىنىڭ ئاستىنقى ئىككىنچى تۈگمىسى ئۈستىگە قويۇپ تۇرۇپ ئېيتتى.

بىرى ئۈستىدە ئىككىنچىسى تۆۋەندە، قەۋەتلىك، قەۋەت-قەۋەت: بىز ئۇنىۋېرسىتېتتا ئاستىن-ئۈستۈن كارىۋاتتا يېتىپ ئوقۇدۇق.

①سۈپەت. ئاستىدىكى، تۆۋىنىدىكى، ئاستىغا جايلاشقان: ئاستىن قەۋەت. ئاستىن قاپاق. ②رەۋىش. چوڭقۇر: سەنمۇ نادان، قەدرىمنى بىلمىدىڭ ! سۆزگە ئاستىنراق چۈشىنەلمىدىڭ.

پېئىل ①سۈرئەتنى تۆۋەنلەتمەك، كېمەيتمەك: ماشىنا تېخىمۇ ئاستىلىدى. ②پەسلىمەك، ئاجىزلاشماق (ئاۋاز ھەققىدە): مىلتىق ئاۋازى بارا-بارا ئاستىلاپ كېيىن جىمىپ قالدى.

ئىسىم. ئىش-ھەرىكەتتىكى سۈرئەتنىڭ تىز بولماسلىقى، ئاستا ھالەت.

①«ئاستىلىماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى. ②سۈرئىتى تۆۋەنلىمەك، ئاستىلىماق: مەنمۇ ئورنۇمدا تۇرالماي، ئۇنىڭ ئارقىسىدىن ماڭدىم، ئېگىز كۆتۈرۈلگەنسېرى ئاستىلىشىپ، پىچاقتەك قىرلىق تاشلارنى تۇتۇپ مېڭىشقا توغرا كېلەتتى.

«ئاستىلىماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: ئۇ ئالدى تەرەپتىن كېلىۋاتقان بىر پىكاپنى كۆرۈپ، ماشىنىسىنى ئاستىلىتىپ، قائىدە بويىچە يولنىڭ چېتىگە چىقتى.

رەۋىش. يوشۇرۇن، خۇپىيانە، مەخپىي، كىشىگە بىلدۈرمەي: ئۇ ھەمىشە قاسىمنىڭ روھىي كەيپىياتىغا ئاستىرتىن سەپسېلىپ، ئارقىسىدىن سايىدەك ئەگىشىپ يۈرەتتى.

تىركەلمە سۆز ①بىرەر ھەرىكەت ياكى ھادىسە قاتارلىقلارنىڭ باشقىسى بىلەن بىرگە ياكى ئۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ھالدا سادىر بولۇشىنى ئىپادىلەش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ: مۇشۇنداق ئەھۋال ئاستىدا ئۇلارنى سۈرۈشتۈرۈش ئۆز ئۆزىنى ئۆلۈمگە تۇتۇپ بېرىش بىلەن باراۋەر-دە. ②بىرەر ھەرىكەت ياكى ھالەتنى پەيدا قىلغان باشقا بىر ھەرىكەت، ھالەت ياكى كەچۈرمىشلەرنى ئىپادىلەشتە ئىشلىتىلىدۇ: ئۇ تۇرمۇشنىڭ مەجبۇرلىشى ئاستىدا ئاخىرى ئۇنىڭ شەرتىگە كۆندى.

ئىسىم [رۇسچە<گرېكچە] <تېبابەت> يۈرەك ياكى نەپەس يوللىرى كېسەللىكى سەۋەبىدىن نەپەسنىڭ بوغۇلۇشى؛ زىققىنەپەس.