«ئا» بىلەن باشلانغان ئىزاھلار

ئاغزىدىن كىرىپ بۇرنىدىن چىقماق

كىشىلەر بىلەن بولغان مۇئامىلىدە لولىلىق، ھىيلىگەرلىك قىلماق، ئۇستىلىق قىلماق: ئۇ باشلىقنىڭ ئاغزىدىن كىرىپ بۇرنىدىن چىقىپ، ئوڭايلا ئۇنىڭ ئادىمىگە ئايلىنىۋالدى.

ئاقتوزغاق

ئىسىم [ئاق+توزغاق] ئۆسۈملۈك ۋە زىرائەتلەردە بولىدىغان بىر خىل كېسەللىك. بۇ خىل كېسەلگە گىرىپتار بولغان ئۆسۈملۈكنىڭ يوپۇرمىقى ئۈستىدە بىر قەۋەت ئاق توزغاققا ئوخشايدىغان نەرسە پەيدا بولىدۇ. بۇ كېسەللىك زىرائەتلەرگە ئېغىر زىيان يەتكۈزىدۇ.

ئاقساقال

[ئاق+ساقال] ①ئىسىم. ياشانغان، مويسىپىت مۆتىۋەر كىشى: بۇ تۇرغان ئاقساقال زاۋۇتىمىزنىڭ پېشقەدەم ئىشچىسى. ②ئىسىم. بىر ياكى بىرنەچچە مەھەللە، يېزاقىشلاققا باشلىق بولغان مەھەللىۋى ئەمەلدار: بۇ يەرگە يىغىلىشقان مەھەللىنىڭ ئاقساقاللىرى يېڭى دەرۋازىغا قاراپ، نودەرنىڭ غەيرىتىگە ئاپىرىن ئوقۇشتى. ③سۈپەت. كۆچمە مەنىدىكى سۆز. ئاتىكارچى، ئۆزىگە مۇناسىۋەتسىز ئىشلارغا ئارىلىشىۋالىدىغان: بەك ئاقساقال بالىكەن بۇ، دادىسىدەك ئادەملەرنىڭ ئاغزىدىن گەپنى تارتىۋېلىپ تۇرغىنىنى قارا.

ئاقكېسەل

ئىسىم [ئاق+كېسەل] <تېبابەت> تېرە كېسەللىكى، كۆپرەك تېرىدە قارا پىگمېنت شەكىللىنەلمەسلىك سەۋەبىدىن پەيدا بولىدۇ، كېسەللىك ئالامىتى-تېرىدە پارچە-پارچە ئاق داغلار پەيدا بولىدۇ، ئاغرىمايدۇ. ھەم قىچىشمايدۇ. «پېسە«، «بەرەس» دەپمۇ ئاتىلىدۇ.

ئاكاتسىيىلىك

①ئىسىم. ئاكاتسىيە كۆپ ئۆسكەن، ئاكاتسىيە بىلەن قاپلانغان جاي: مەن تاپانچامنى تۇتقىنىمچە ئاكاتسىيىلىككە باردىم. ②سۈپەت. ئاكاتسىيە ئۆسكەن، ئاكاتسىيە بىلەن قاپلانغان: ئاكاتسىيىلىك يول.