پارچە-پارچە، ئايرىم-ئايرىم: ئۇلار ئېتىزدىكى دۆۋىلەنگەن ياڭيۇنى ئۈچ خىلغا ئايرىپ، خىلى بويىچە بۆلەك-بۆلەك قىلىپ دۆۋىلەپ قويدى.

رەۋىش. مىدىر-سىدىر قىلماي، زۇۋان سۈرمەي ياكى جىمجىت، ھەرىكەتسىز: بۇتتەك تۇرماق.

پېئىل. بۈدۈر ھالەتكە كەلتۈرمەك، بۈدۈر قىلماق: جۇۋىچى بۇ تېرىنى ياقىلىق قىلىش ئۈچۈن ئالاھىدە بۈدۈرلەپ ياسىدى.

پارچە-پارچە، بۆلەك-بۆلەك، ئۇششاق-ئۇششاق: ئات ئۇنى ھەم چىشلەپ، ھەم تېپىپ، ھەش-پەش دېگۈچە بۇردا-بۇردا گۆشكە ئايلاندۇرۇۋېتىپتۇ.

«بۇرغىلىماق» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

خالىغانچە باشقۇرماق، قارشىلىق قىلالمايدىغان ھالغا كەلتۈرمەك.

ئىسىم. بۇرۇقتۇرمىلىق.

پېئىل ①بىر يۈرۈش ياكى بىر پۈتۈن نەرسىنى پارچىلىماق، چۇۋۇماق، سۆكمەك، ئاغدۇرماق، ۋەيران قىلماق، كېرەكتىن چىقارماق: ئۆينى بۇزماق. ماشىنىنى بۇزماق. ②يوق قىلىۋەتمەك، يوقاتماق: ئۇ شىمىنىڭ قىرىنى بۇزماسلىق ئۈچۈن تىزىنى ئۈستىگە سەل تارتىپ ئاۋايلاپ ئولتۇردى. ③يارامسىز، لايىقسىز، سۈپەتسىز قىلىپ قويماق؛ ئەپلەشتۈرەلمەي قالماق: ئۇ تۇزنى تەڭشىيەلمەي، ئاشنى بۇزۇپ قويۇپتۇ. ④ھەقىقەتتىكىدىن، ئەسلىدىكىدىن باشقىچە قىلىپ ئىپادىلىمەك (گەپ-سۆز ھەققىدە): ئۇ يېتىپ كېلىپ نادەمنىڭ مەيدىسىگە نوقۇپ:-ما ياققا ماڭ، بىزنىڭ سەينى ئالىدۇ مەن پۇل بېرىدۇ،-دېدى ئۇيغۇر تىلىنى بۇزۇپ سۆزلەپ. ⑤مەۋجۇت ۋەزىيەتنى، كەيپىياتنى، ھالەتنى ئۆزگەرتمەك؛ دەخلى قىلماق: تىنچلىقنى بۇزماق. جىملىقنى بۇزماق. تەلەتىنى بۇزماق. ⑥ماس كەلمەي قالماق، نۇقسان يەتكۈزمەك: يېڭى سېلىنغان بىنالار ئارىسىدىكى بۇ قەدىمىي ئۆيلەر قورۇنىڭ يېڭىچە ھۆسنىنى بۇزۇپ تۇراتتى. ⑦بەربات قىلماق، بىكار قىلماق، يوققا چىقارماق: پىلاننى بۇزماق.＊ئىشنى يەنىلا...

پېئىل. بۇژ-بۇژ ئاۋاز چىقارماق، بۇژ-بۇژ قىلماق: ھاپىز موللىنىڭ ئاغزىدا كۆپۈك بۇژۇلداپ دېمى ئىچىگە چۈشۈپ كەتتى.

تەقلىد سۆز. كەپتەر دەم تۇتقاندا چىقىدىغان ئاۋاز.

ئىسىم ①يەر ئاستىدىن چىققان سۇ مەنبەسى ۋە ئۇنىڭ ئېغىزى: سۇ ئانىسى-بۇلاق، سۆز ئانىسى-قۇلاق (ماقال). ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. باي، پۈتمەس-تۈگىمەس مەنبە: ئىجاد بۇلىقى. ئىلھام بۇلىقى.＊كىتابنى سۆي، ئۇ ئىلىم بۇلىقى.

«بۇلجۇماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى.