پېئىل [ئېلىپ+كىرمەك] باشلاپ، كۆتۈرۈپ، ئېلىپ كىرمەك: بىر چاغدا خوتۇن چىقىپ قازاندا قالغان گۆشلەرنى تاۋاققا ئېلىپ، بايۋەچچىنىڭ ئالدىغا ئەكىرىپتۇ.

ئىسىم [ئەگرى+سۇناي] <بوتانىكا> چوقا ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق، سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. يىلتىزى سېرىق، تېبابەتچىلىكتە دورا قىلىنىدۇ. ئۇ قاننى تولۇقلاش، يۈرەكنى كۈچەيتىش رولىغا ئىگە.

ئىسىم. ئۈستى ئەگمىلىك ۋادەك شەكلىدە ياسالغان ياغاچ دەرۋازا.

سۈپەت [ئەرەبچە] ①سۈپىتى، پەزىلىتى جەھەتتىن ئەڭ ياخشى، ئەڭ يۇقىرى؛ ئېسىل: ئەلا سۈپەت. ئەلا سورت. *يۈز ئاڭلىغاندىن بىر كۆرگەن ئەلا (ماقال). ②مەكتەپلەردە ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئىلمىي نەتىجىسىنى كۆرسىتىدىغان ئەڭ يۇقىرى باھا: ئەلا نەتىجە. ئەلا ئوقۇغۇچى. ③ئەر ۋە ئاياللارنىڭ ئىسمى.

ياخشى-ياماننى ئايرىماق، ئىنچىكىلىمەك، قىلنى قىرىق يارماق: ئانداق ئاسان ئىش يوق، ھەربىر ئوقۇغۇچىنى نەچچە ئەلگەكتىن ئۆتكۈزۈپ ئاندىن تەستىقلايدىكەن.

مۇناسىۋىتى ئىنتايىن يېقىن، ئاپاق-چاپاق، ئىچقويۇن-تاشقويۇن، ھەمنەپەس: بۇ جانىجان مەنپەئەت نەمەت بىلەن سايىمنى بىر ياقىدىن باش چىقىرىدىغان ئەلمەش-چەلمەشلەرگە ئايلاندۇرۇۋەتكەنىدى.

[ئەرەبچە] ①رەۋىش. پىكىرنىڭ ياكى ئىش-ھەرىكەتنىڭ قەتئىيلىكىنى، مۇقەررەرلىكىنى، شۈبھىسىز، سۆزسىز بېجىرىلىشىنى بىلدۈرىدۇ: مېنى بارماي قالارمىكىن دەپ ئەندىشە قىلماڭ، مەن ئەلۋەتتە بارىمەن. ②يۈك. شۈبھىسىز، تۇرغان گەپ، تەبىئىي دېگەن مەنىدە: ئەلۋەتتە، ئۇنىڭ دەرھال بارىدىغانلىقى بىزگە ئېنىق.

ئۇ-بۇ، ئۇنداق-مۇنداق.. . قاتارلىقلار:-ماۋۇ بالا بىزنى باشقۇرمىغان بىلەن ئاتلارنىڭ قارنى، ھارۋىنىڭ جابدۇقى، ئەلەڭگۈ-بەلەڭگۈلىرىنى شۇ باشقۇرىدۇ ئەمەسمۇ، ھېزىم تېرىق قىزىشىپ سۆزلەپلا كەتتى.

سۈپەت. سۆز بولۇۋاتقان ۋاقىتقا ئائىت، شۇ پەيتتىكى، نۆۋەتتىكى، ھازىرقى: ئەمدىكى گەپ. ئەمدىكى ۋەزىپە.

ئىسىم. ئەمگەكنى سۆيىدىغان كەيپىيات، ئىشلەشنى ياخشى كۆرىدىغان خۇسۇسىيەت: ئۇ ئۆزىنىڭ بۈگۈنكى كۈندىكى ئەمگەكچانلىقى بارلىققا كەلگەنگە قەدەر بولغان جەرياننى ئەسلەپ، ئەمگەكنىڭ شەرەپلىكلىكىنى، ئەمگەك قىلماسلىقنىڭ نومۇس ئىكەنلىكىنى تېخىمۇ چوڭقۇر ھېس قىلدى.

باغلىغۇچى. جاۋاب جۈملىنىڭ بېشىدا كېلىپ «ئۇنداقتا، ئۇنداق بولسا، ئۇنداق بولغاندا» دېگەن مەنىلەرنى بىلدۈرىدۇ:-ماقۇل موما، ئەمىسە كەتتۇق، سەن ماڭا راستتىنلا بىر دانە پۇتبول توپى ئېلىپ بېرىسەن؟!-دېدى موماينىڭ نەۋرىسى ئىشىكتىن چىقىپ كېتىۋېتىپ.

پېئىل. ئەمەلىيەتكە ئايلانماق، رېئاللاشماق.