پېئىل ①مۇۋاپىق، جايىدا بېجىرمەك، پەم بىلەن قىلماق: ئىمىن پالگان ياخشى ئەر، ھەممە ئىشنى ئەپلىگەن. ئۈركۈپ قاچقان دۈشمەننىڭ توغراققا بېشىنى كەپلىگەن. ②قاملاشتۇرماق، جايلىماق، بابلىماق: سايىم ئاكا ئۆز رەقىبىنى دالدا يەردە ئەپلەپ تۇرۇپ بىر سالدى-دە، ئۇنى جايىدىن قوپالماس قىلىپ قويدى.

ئىسىم [گرېكچە] ①جاناب. ②ئۇقۇمۇشلۇق كىشىلەرنىڭ ئىسمىغا قوشۇلۇپ ھۆرمەت مەنىسىنى بىلدۈرۈپ كېلىدۇ. ③ئوقۇتقۇچى، مۇئەللىم: مەن ئالىي مەكتەپنى پۈتتۈرۈپ ئۈرۈمچى شەھەرلىك تەجرىبە ئوتتۇرا مەكتىپىدە بەش يىل ئەپەندى بولدۇم. ④خوجا نەسىردىننىڭ سۈپىتى ياكى لەقىمى: ئەپەندى لەتىپىلىرى.

ئىسىم <سودا> ئەتكەس ماللارنى ئېلىپ ساتقۇچى كىشى.

سۈپەت. ئەتە بولىدىغان، ئەتىسى يۈز بېرىدىغان: ئەتىكى ئىش. ئەتىكى قۇيرۇقتىن بۈگۈنكى ئۆپكە ئەلا (ماقال).

پېئىل ①چوڭ كۆرمەك، ھۆرمەتلىمەك، ئەتىۋار كۆرمەك: تۇردىئاخۇن ئاكا خەلق ئۈچۈن ئۆچمەس تۆھپە ياراتقان بولغاچ، كىشىلەر ئۇنى ئەتىۋارلايتتى. ②ئاسرىماق، قەدىرلىمەك، قىممەتلىك دەپ بىلمەك: ئۇلار ئاتىسى بەرگەن بۇ بايلىقنى ناھايىتى ئەتىۋارلاپتۇ. ③ئەزىز كۆرمەك، ئەزىزلىمەك، ئارزۇلىماق: ئەر-خوتۇن ئىككىيلەن بۇ ئارزۇلۇق بالىسىنى جېنىدىنمۇ بەك ئەتىۋارلايدىكەن.

سۈپەت. ئەجرى يوق، ئەجىر، ئەمگەك سىڭدۈرۈلمىگەن، مېھنەتسىز، ئەمگەكسىز: ھالال تەردىن تىزىپ ئۈنچە ۋەتەننى قىلمىساڭ گۈلشەن، كېلەرمۇ ئۆز-ئۆزىدىن ئۇ، ئەجىرسىز بىر ئىشارەتكە.

ئىسىم [ئەرەبچە] كىشىنىڭ ھاياتى ئاخىرلاشقان پەيت، ئۆلۈم، قازا: ئەجەل يەتمەي جان چىقماس، بېخىل بايدىن نان چىقماس(ماقال).

سۈپەت. ياخشى تەربىيە كۆرگەن، ئەخلاقى ياخشى، ئەدەپلىك: ئەخلاقلىق ئوقۇغۇچى.

ئىسىم [ئەرەبچە] يەرلىك ئۇسۇل بىلەن شېكەر قىيامىغا دورا-دەرمان ئارىلاشتۇرۇپ ياسىلىدىغان بىر خىل تاتلىق يېمەكلىك.

ئەدەبىيات ۋە سەنئەت: ھازىر كۆپلىگەن ناھىيىلەردىكى يېزا قىشلاقلاردا ئىشتىن سىرتقى ئەدەبىيات-سەنئەت گۇرۇپپىلىرى بار.

«ئەدەپلىمەك» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

ئىسىم [ئەرەبچە] ئاغزاكى ۋە يازما بايان قىلىنغان شىكايەت، دەرد تۆكۈش، ئىلتىماس: ئابدۇرەھىمقارى ئاق رەختكە يېزىلغان ئەرز خەتنى ئوقۇشقا باشلىدى.