Исим «ботаника» мурәккәп гүллүкләр аилисигә тәвә бир йиллиқ, өсүмлүк. Адәттә 60 сантиметирдин бир метирғичә өсиду, егизлири 2⑤2 метир келиду. Гүли сериқ болиду. Уруқи өктәбирдә пишиду. Дора йасашқа ишлитилиду; иштиһани ечиш, кесәллик бактерийисини өлтүрүш, йеғир қатарлиқ терә кесәллирини давалаш роли бар.

Сүпәт ①сөз болуватқан күни садир болған, йүз бәргән йаки шу бир күндики: бүгүнки ишни әтигә қойма (мақал). ②Көз алдидики, һазирқи пәйттики, һазирқи: Уйғур хәлқ классик музикиси «он икки муқам» ниң бүгүнки һаләткә кәлгәнликини хушаллиқ билән тәнтәнә қилимиз.

«Беҗирмәк» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси.

Исим ①чарва малларни елип-сатқучи йаки вакалитән сетип бериш билән шуғулланғучи. ②Чарва мал содисини келиштүрүп қойғучи.

Сүпәт [парсчә+әрәбчә] ①исрап, зайә: тохулар қонақни безәп қиливәтти. ②Паскина, кир: бу қоруниң ичи бәк безәп икән.

«Бесиқтурмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: деһқанлар җиддий күрәш қилип, зор әнсизчиликни бесиқтурушти.

Биравға бағланмиған, лайиқи йоқ, той қилишқа пүтүшмигән: хәлипә:-йатлиқ қилинғанму?!-Дәп сориди.-Йоқсу, хәлипә, қизимниң беши бош вә азадә,-деди.

Сүпәт. Диалект. Вападар, садиқ, меһрибан.

Исим. Йахши күтүлмәй, беқимсиз, қариғучисиз қалған һаләт, күтүмсизлик.

Исим. Бирәр дөләтниң ташқи сийаситидики чәтниң һәрқайси җәһәтләрдики йеңилиқлирини қобул қилмайдиған, өзиниңкиниму сиртқа чиқармайдиған бир хил бир изда турувелиш нуқтиинәзири, идийиси.

①Исим «зоологийә»чайка. ②Исим. Белиқ беқиш, белиқ тутуш билән шуғуллинидиған адәм: белиқчиниң күни суда (мақал).

«Бейимақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: йәрләрни һөддә бериш сийасити деһқанларни бейитти.