Й

Мақал-Тәмсилләр (Й)

Йа сайрамдин чиқар, йа қайнамдин чиқар. Йа әләмдә йоқ, йа қәләмдә йоқ. Йапсам тутарму, көмсәм пишарму. Йатар қорсақ – кетәр қорсақ. Йатниң йандин өтәр, туғқанниң җандин өтәр. Йахши болса өзидин көриду, йаман болса өзгидин көриду. Йахши дост ташлимас, йаман йолға башлимас. Йахши сөз ташни йарар, йаман сөз башни йарар. Йахши сөз дилни еритиду, йаман сөз җанни қеритиду. Йахши ит өлүкини көрсәтмәс. Йахшидин җапа кәлмәс, йамандин вапа кәлмәс. Йахшиға күн йоқ, йаманға үлүм йоқ. Йахшилиқ төргә башлайду, йаманлиқ гөргә башлайду. Йахшилиқ қил, йаманлиқ күт. Йахшилиққа йахшилиқ һәр кишиниң иши, йаманлиққа йахшилиқ әр кишиниң иши. Йахшиниң қәдрини йаман билмәс. Йаз болса қиш болмиса, аш болса иш болмиса. Йасанчуқ тоңимайду, титирәйду. Йаш төккичә мушт түг. Йаш қеритмас, ғәм қеритар. Йашлиқиңда билим ал, қериғанда ишқа сал. Йалғанчиниң қуйруқи бир тутам. Йалғуз йүрүп йол тапқучә чишиң төкүләр. Йалғуз...

Давамини оқуң!

Йилтиз Түклүк Қисми

«Ботаника» йилтиз түкчилири өсүп чиқидиған қисми. У узарғучи қисминиң үсти тәрипидики бир сантиметирдин бир қанчә сантиметирғичә арилиқтики орунға җайлашқан, адәттә у су вә анорганиң тузларни сүмүридиған муһим қисим һесаблиниду.

Йилтиз Түгүнчә Бактерийиси

«Ботаника» бактерийиниң бир хили. Пурчақ аилисидики өсүмлүкләрниң йилтиз қисмида йилтиз түгүнчисини шәкилләндүрүп, азотлуқ бирикмиләрни синтезлап, өсүмлүкләрни улар билән тәминләйду. Йеза игиликидә уни уруқ билән арилаштуруш арқилиқ, зираәтләрниң мәһсулатини ашурушқа болиду.

Йилтиз Түгүнчиси

«Ботаника» пурчақ аилисидики өсүмлүкләрниң йилтиз қисмида өсидиған шар шәкиллик кичик түгүнчә, йилтиз түгүнчә бактерийисиниң йилтиз қисмиға кириши арқилиқ шәкиллиниду. Адәттә у өсүмлүкләрниң өсүши үчүн пайдилиқ дәп қарилиду.

Йилтиз Тикиш

«Ботаника» бәзи өсүмлүкләрни көпәйтишниң бир хил усули. Буниңда өсүмлүк йилтизи бир қанчә бөләккә бөлүнүп йәргә көмүлиду. Шу арқилиқ бир қанчә мустәқил өсүмлүк тени өстүрүлиду. Мәсилән, мамкапни мушу хил усул билән көпәйтишкә болиду.

Йилтиз Сиртидин Оғутлаш

«Деһқанчилиқ» оғутлашниң бир хил усули. Буниңда суйуқ йаки парашок һаләттики оғут өсүмлүкниң йопурмиқиға пүркилип, өсүмлүкни қобул қилдуриду. Бу көпинчә өсүмлүкниң ахирқи өсүш мәзгиллиридә елип берилиду.

Йилтиз Кулиси

«Ботаника» қириққулақ хилидики бәзи өсүмлүкләрниң асасий ғолиниң алаһидә бир тармақ шехи. Адәттә йопурмақ болмайду. Бу шахниң чоққисидин турақсиз йилтизлар өсүп чиқип, пәскә қарап өсүп, тупраққа кириду. У озуқлуқ сүмүрүш вә ғолни тирәп туруш ролини ойнайду.