Уйғур Доппилириниң Мәдәнийәт Қатлими Һәққидә

9 583

Аптори: һәсәнҗан аблиз Уйғур доппилири узун тарихқа вә мол мәзмунға игә. Уйғур доппилири тарихий тәрәққийат җәрйанида, еһтийаҗ вә имканийәткә асасән өзгирип, йеңилинип, мукәммәллишип вә рәңдарлишип күчлүк миллий түскә игә болған. Шуниң билән биргә, җинис айримиси, йаш-қурам пәрқи, йашиған тәбиий шараити вә турмуш усулиниң охшимаслиғиға мунасип өзгичә доппа кийиш әнәнисини шәкилләндүргән. Шуниң билән биргә, Уйғур доппилири йалғуз өзиниң өрп-адәт характеридин һалқипла қалмай, бәлки йәнә бир пүтүн миллий кимлик хас вәкили болуп муқимлишип, Уйғур миллий кимликиниң өрп-адәт омумийлиқи, мәдинйәт изчиллиқи вә иҗтимаий хас бәлгиси болуп шәкилләнди. Уйғур доппилирниң көп мәнбәлик тәрәққийат тарихиға нәзәр салғинимизда, униң тәрәққийатидики төвәндики икки хил йүзлиниш алаһидә көзгә челиқиду: Биринчи, Уйғур доппилиридики тарихий изчиллиқ: һазирғичә мәлум болған архиологийилик матирйаллар вә йазма...

Давамини оқуң!

Мақал-Тәмсилләр (У)

0 300

У йаққа тартсам ат өлиду, бу йаққа тартсам һарва суниду.
Учқундин қорққан төмүрчи әмәс.
Уста барса қолуңни тарт, молла барда тилиңни тарт.
Ундақ қазанға мундақ чөмүч.

Уйғур Докторлири

0 475

Абдуқадир һошур (тиббий, йапонийә)
Асийә (тиббий, франсийә)
Арзугүл ғулам (бейҗиң пән техника универстети)
Алим турсун (муһит илми, җуңго)
Абдусалам җалалидин (җуғрапийә, йапонийә)
Абдуқадир таш (ахбарат, америка)
Абдушүкүр елийуф (физика)
Айнур абдуразақ (компйутур, америка)
Айҗамал абдураһман (матиматика, германийә)
Айгүл муһәммәд (матиматика)
Абдувәли Керим (әдәбийат, җуңго)
Айқиз қадир (җуңго)
Абдурәшид җәлил қарлуқ (җәмийәтшунаслиқ, түркийә)
Абдушүкүр абдурәшид
Абдуреһим турсун (пәлсәпә, қирғизистан)
Абдувасит ғолам (җуғрапийә, амирика)
Абдусәмий абдураһман (сәнәт, йапонийә)
Абдуреһим айтбайев
Абдухелил абдуреһм (тилшунаслиқ, йапонийә)
Абдуреһим раһман (тилшунаслиқ, җуңго)
Абликим йасин (түрклогийә, җуңгу)
Абләт қадир (йеза игилик, йапонийә)
Абдурәшид (тәбий пән, йапонийә)
Асийә керим (тәбий пән, йапонийә)
Абләһәт әбдулһимид (тәбиий пән, йапонийә)
Аблиз һимид (тәбий пән, йапонийә)
Алимҗан (җуғрапийә, йапонийә)
Алим абдураһман (тәбий пән, йапонийә)
Алимҗан идрис (тәбий пән, йапонийә)
Абдукерим абдулла (тәбиий пән, йапонийә)
Абдулетип абдулла (тәбиий пән, йапонийә)
Абдуғени абдуреһим (тәбиий пән, йапонийә)
Абдуғопур абдукерим (тиббий пән, йапонийә)
Абдурәоп Полат (түрклогийә, түркийә)
Айсима мирсултан (түрклогийә,...

Давамини оқуң!

«Уйғур Қамуси» Һәққидә

0 689

Хилму-хил учурларға тор арқилиқ еришиш бүгүнкидәк тәрәққий қилған әһвалда, Уйғур тилидики тор бәтләрниң һәддидин зийадә азлап кетиши нәтиҗисидә, вәтән ичи вә сиртидики пәрзәнтлиримизниң тоғра вә әтраплиқ учурға өз тилимизда еришиши барғансери қийинлишип кетиватиду. Мәнивий мәдәнийәт байлиқлиримизни тор дунйасиға вақтида елип кирип, пәрзәнтлиримизниң қолай еришишигә капаләтлик қилалмисақ, әҗдадлиримиз бизгә қалдурған қиммәтлик мираслар әвладлиримизға вақтида йәткүзүләлмәй, биздин балдуррақ йоқ болуп кетиши муқәррәр. Бу сәвәбтин мәвҗутлиқимизниң сәвәби болған мәдәнийәт вә сәнәт мираслиримизни, төһпикарлиримиз вә улар йаратқан әсәрләрни, пән-техника учурлирини чөридигән асаста һайатимизға мунасивәтлик һәр хил темидики мәзмунларни топлап вә түргә айрип, торда бир «Уйғур қамуси» шәкилләндүрүп, әвладлиримизниң пайдилинишиға сунсақ, миллий мәвҗутлиқимизниң давамлишиши үчүн наһайити зор төһписи болуши мумкин. Әмма бу ишни бир йаки...

Давамини оқуң!