Мөминҗан Абликим

0 343

Мөминҗан абликим 1976-йили 18-март күни меһри атәш земин қәшқәрниң маралбеши наһийиси тумшуқ райони (һазирқи тумшуқ шәһири) ға қарашлиқ шақу йезисида мәрипәтпәрвәр хәлқ сәнәткари аилисидә туғулған. Мөминҗанниң аилиси җайлашқан шақу йезиси «дунйа мәдәнийитиниң ачқучи көмүлгән» тәклимакан қумлиқиниң сирлиқ қучиқиға созулуп киргән болуп, пүтүнләй миллий түс алған әлнәғмә-мәшрәпләр, сеһирлик ривайәт-чөчәкләр, далини қаплиған сансиз тоғрақлар мөминҗанниң сәбий чағлиридики турмуш реаллиқи иди. Сәбий мөминҗан өтмүш вә бүгүгә шаһид болған, кәлгүсигә йүзләнгән, йүксәк һайатий күчкә игә ашу қәдим тоғрақлиқларда ойнайтти, чарчиғанда тоғрақларниң сайиси астида олтуруп хийал сүрәтти. Чөчәкләрдики бәхт-саадәт әлчиси болмиш апақ сақаллиқ хизир бовай, гүзәл бир назининни күйләп раваб челиватқан ашиқ йигит, гүл -чичәкләрдин безәк тақиған ақ қанатлиқ пәризат қиз … қатарлиқ сеһирлик образлар...

Давамини оқуң!

Мәһмут Сулайман

0 445

Мәһмут сулайман 1968-йили қәшқәр шәһиридә туғулған. 1981-Йили шинҗаң сәнәт институтиниң уссул кәспидә оқуған, 1985-йили мәктәп пүттүрүп, қәшқәр сәнәт өмикидә уссулчи болуп ишлигән. Сәнәт өмикидә уссулчи болуп ишлигәч, нахша-музика иҗадийити билән шуғулланған. 1990-Йили «ривайәт» музика әтритини қурған. 1992-Йили «салам достлар», 1993-йили «шүкри дедим», 1995-йили «йултузум» намлиқ иҗадий нахшилириниң үналғу лентилирини тарқатқан. 1997-Йили, аптоном районлуқ сәнәт өмикиниң тәклипи билән йөткилип кәлгән. Шундин башлап, «бу чүш әмәс», «азаблиқ ләззәт», «сәһрадин кәлгән дада», «қараңғу тағ», «сәһрадики муң күй» қатарлиқ киноларниң нахша-музикисини ишлигән. 2005-Йили, шаңхәй музика университетиға имтаһан берип өткән, 2006-йили «сеғинмидиңму» намлиқ MTV пиластинкисини тарқатқан. Уйғур хәлқиниң сөйүмлүк оғлани мәһмут сулайман әпәндим 2020-йили 11-айниң 23-күни кечидә, 52 йешида йүрәк кесили сәвәблик хәлқимиздин айрилип, көңлидики барчә қайғу-һәсрәт вә...

Давамини оқуң!

Мақал-Тәмсилләр (М)

0 264

«Мениң тоғра» дигән көпни көрмәс.
Маңғанниң йоли түгәр, олтурғанниң күни түгәр.
Мантиға пийаз, самсиға туз. Һәркимниң йари өзигә уз.
Мозайниң йүгүрүши саманлиққичә.
Молла көп болса, қой һарам өләр.
Моллиға он тайақ, наданға бир тайақ.
Моллиниң дигинини қил, қилғинини қилма.
Мут – зәһәр болсиму йут.
Мусапир болмиғучә мусулман болмас.
Мусапир болмиғучә йуртниң қәдрини билмәс.
Мусулманчилиқ аста – аста.
Муһәббәт өлүмни йеңәр.
Мүшүкниң пули йоқ гөшкә амрақ, қериниң чиши йоқ төшкә амрақ.
Меңишқа еринсәң йүгирәрсән.
Меңиши өзгәргән билән меңиси өзгәрмигән.
Миң аңлиғандин бир көргән әла.
Мәртәм- мәртәм, үч мәртәм.
Мәстлик – пәслик.
Мәслиһәтлик иш бузулмас.
Мән көйәрмән баламға, балам көйәр балисиға.
Мән алдираймән кәткили, ешиким алдирайду йатқили.

Мутәллип Сидиқ Қаһири

9 459

Атақлиқ тилшунас, иҗтиһатлиқ журналист, Уйғур киши исимлири тәтқиқатчиси Мутәллип Сидиқ Қаһири әпәнди 1950-йили қәшқәр йеңишәһәр наһийисидә туғулған. 1968-Йилидин 1971-йилиғичә қайта тәрбийәдә болған. 1983-Йили қәшқәр педагогика иниститутини пүттүрүп шу мәктәптә оқутқучилиқ қилған. 1991-Йилидин тартип «қәшқәр педагогика иниститути илмий журнили» да муһәррир болуп ишлигән. «Уйғур киши исимлири вә униң мәниси» намлиқ китаби 1992-йили бесилған. Кейин йәнә «исимни қандақ қойуш керәк», «исим қойуш қолланмиси», «Уйғур киши исимлири» (1998) қатарлиқ китаблири нәшр қилинған. Уйғур киши исимлири һәққидә 30 парчидин артуқ мақала елан қилған, бу мақалиларниң көпи «хәзиниләр ачқучи» (2006) намлиқ китабиға киргүзүлгән. «Әрәб тилидин асас» намлиқ үч қисимлиқ китаби, «әрәбчә сөзлишиш», «әрәб тили елипбәси», «әрәб тили қаидилири», «әрәб тилини муәллимсиз өгиниш» дегән китаблири нәшр...

Давамини оқуң!

Мәмтимин Һошур

9 500

Мәмтиин һошур – Уйғур һазирқи заман әдәбийатидики көзгә көрүнгән вә муһим орунни игилигән йазғучилардин биридур. У асаслиқи проза саһәсидә муһим әсәрләрни вуҗудқа кәлтүрүп, Уйғур һазирқи заман әдәбийатиниң тәрәққийатида бәлгилик төһпә қошқан. У һазир җуңго йазғучилар җәмийитинң әзаси.

Қисқичә һайати
Йазғучи Мәмтимин Һошур 1944-йили ғулҗа шәһиридә туғулған. 1962-Йили ғулҗа шәһәрлик 3-оттура мәктәпни, 1967-йили шинҗаң университетиниң тил-әдәбийат факолтетини пүттүргән. 1968-Йилидин 1972-йилиғичә ғулҗа шәһәрлик бағвәнчилик мәйданида қайта тәрбийидә болған, 1972-йилидин 1975-йилиғичә ғулҗа шәһири кепәкйүзи йезисида хәлқ ишлири кадири, 1975-йилидин 1979-йилиғичә ғулҗа шәһәрлик шәһәр қурулуши идарисидә тәшвиқат кадири қатарлиқ хизмәтләрни ишлигән.

Йазғучилиқ һайати
Мәмтимин Һошур 1979-йилидин 1995-йилиғичә «или дәрйаси» жорнилида муһәррир, баш муһәррир, или областлиқ йазғучилар җәмийитиниң кәспий йазғучиси вә муавин рәис қатарлиқ вәзипиләрни өтигән.

1995-Йилидин 2006-йилиғичә шинҗаң Уйғур...

Давамини оқуң!