Бағлаштурмақ

0 141

Пеил мас, баб һаләткә кәлтүрмәк: җүмлини бағлаштурмақ.

Бағлинишлиқ

0 248

Сүпәт. Бағлиниши бар, алақиси бар, четишлиқи бар; мунасивәтлик, алақидар: бир-биригә зит нәрсиләрниң һәммиси өзара бағлинишлиқ болиду.

Бақавул

0 147

Исим. Тарс. Падишаһ, хан сарайлирида падишаһ вә ханларға тамақ тәййарлашқа мәсул мәнсәпдар: падишаһ һилиқи мәхлуқни җаңгалға меһмандарчилиққа тәклип қилишқа бақавулларни буйрупту.

Бак

0 151

Исим [русчә«франсузчә] су вә май қатарлиқ суйуқлуқ қачилинидиған метал йаки йалтирақ туң.

Бала

0 163

①Исим. Йеңи туғулған бовақ: балини емитмәк. Балисиға әмчәк салмақ. ②Исим. Ата-анисиға нисбәтән қиз йаки оғул пәрзәнт: мән көйәрмән баламға, балам көйәр балисиға (мақал). ③Исим. Бойиға йәтмигән адәм; йаш: қиз бала. Оғул бала.＊Адәмниң мевиси-бала (мақал). ④Сүпәт. Көчмә мәнидики сөз. Йеши чоң болсиму гөдәкләрчә иш, қилиқларни қилидиған; надан: бала, қилған ишиң чала (мақал). ⑤Сүпәт. Кичик, йаш: бала ишчи. Бала падишаһ. ⑥Исим. Йеңи туғулған кичик һайван йаки тухумдин чиққан қуш: қаға балам апақ дәйду, кирпә балам йумшақ дәйду (мақал). ⑦Сүпәт. Бир түрдики чоң-кичик нәрсиләрниң кичики: бала мәш. Бала тоқач. Бала йәң. Бала там.

Балайиәзим

0 156

Исим [бала+йи+әзим] наһайити зор, интайин чоң бала: чүшүмдә бирав маңа:-бу балайиәзимдин кишиләрни қутқуз,-деди.

Балдур

0 161

Рәвиш. Әсли бәлгиләнгән вақиттин бурун; илгири, дәсләп: балдур барған гөш йәр, кейин барған мушт йәр (мақал).

Баличанлиқ

0 135

Сүпәт. Бала-чақилири көп; балилиқ: иминахун акам баличанлиқ адәм, һазир турмушта қийниливатиду.

Балилимақ

0 139

Пеил ①бала туғмақ; бала чиқармақ (қушлар һәққидә): қушқач там төшүкидә балилайду, әмма йава кәптәр сүйи йоқ каризда балилайду. ②Көчмә мәнидики сөз. Көпәймәк, авумақ: йиллардин бери балилап кәткән бирнәччә тоқмақ қәрзни төләш иминни түгмән тешидәк басти.

Банан, Банани

0 163

Исим [русчә] «ботаника» банан аилисидики көп йиллиқ, саман ғоллуқ өсүмлүк. Мевиси узун, сәл әгри келиду, хушбуй пурайду, тәми татлиқ; тропик бәлвағ вә субтропик бәлвағдин чиқиду.