Б

Баш Көтүрмәк

①Үнүп чиқмақ, баш тартмақ: төкүлгән тәр, қануйашлардин, үмид гүликөтүрмәктә баш. ②Өрлимәк, көтүрүлмәк (ай вә қуйаш һәққидә): таң ақирип, упуқтин баш көтүрүп чиққан қуйаш пүтүн җаһанни йорутти. ③Пәйда болмақ, қайта җанланмақ, тирилмәк: у қәлбидә зоридунға қарита хәйрхаһлиқ туйғуси баш көтүрүватқанлиқини сезип қалди. ④Қозғалмақ, қарши чиқмақ: тәшвиқ вәрәқлиригә гоминдаңға қарши баш көтүрүшниң, азадлиқ сепигә уйушушниң лазимлиқи йезилғаниди. ⑤Қәд көтүрмәк: бизниңму баш көтүрүп чиқидиған күнимиз келиду, йүрәк йезилғудәк хушал болидиған күнимиз келиду, узақ қалмиди. ⑥Даң чиқармақ, мәшһур болмақ: у үрүмчидә һазир хели баш көтүрүп қалди.

Башлиқ

①Исим. Башчилиқ қилғучи мәсул киши; рәһбәр: аилә башлиқи. Идарә башлиқи. ②Сүпәт. Башчилиқидики, йетәкчиликидики, вәкилликидики: бу йәргә савут башлиқ вә сех мәсуллириму кәлгәниди. ③Сүпәт. Беши (каллиси) бар, башқа игә: ақ башлиқ бовай. ④Исим. Халат, йамғурлуқ қатарлиқ кийимләрниң башқа кийидиған қисми: путумдики пийма, үстүмдики пахтилиқ чапан, башлиқи бар ақ халат униң билән елишишқа кашила қилатти. ⑤Айағ кийимниң йүзини қаплап туридиған қисми: өтүккә башлиқ салдурмақ.

Бағлам

Исим ①топлап, дәстиләп бағланған нәрсиләрниң һәрбир беғи: униң көзи бирнәччә бағлам он койлуқ пулға чүшти. ②Санақ санлар билән келип, бағлинидиған нәрсиләрниң миқдарини билдүриду: бир бағлам пийаз. Бир бағлам шах.

Бактериологийә

Исим [русчә«грекчә] «биологийә» бактерийиләрниң һалити, түзүлүши, түри вә һайатий паалийәт қанунийитини; бактерийиләрниң санаәттики ечитиш һәм инсан вә җанлиқларда болидиған кесәлликләр билән болған мунасивитини тәтқиқ қилидиған илим; бактериологийә.