ئىسىم. ئەيلەش ئىشى بىلەن شۇغۇللانغۇچى.

①«ئەيلىمەك» پېئىلنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: ئۇلار مەسئۇلىيەت تۈزۈمىنىڭ تۈرتكىسى بىلەن ئاشتىن چىققان تېرىلەرنى سۈپەتكە كېپىللىك قىلىش شەرتى بىلەن ھۆددىگە ئېلىپ بەس-بەس بىلەن ئەيلەشتى. ②«ئەيلىمەك» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: كونا جەمئىيەتتە ئەجنەبىي مۇغەمبەرلەر ئوغرىدەك قەست ئەيلىشىپ، جۇڭگونىڭ پۇت-قولىغا گاڭ چېتىقىنى چاتقانىدى.

①«ئەيلىمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: قاسىم تېرىلەرنى شەخسلەرگە ھۆددىگە بېرىپ سۈپەتلىك ئەيلىتىپ بولدى. ②«ئەيلىمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: سۆيگۈدىن سالدى ئەل ئاسفالت يولغا، قەلبىدەك غۇبارسىز پاياندازىنى، گۈلدەستە تۇتۇشتى بىزگە ھەۋەستە، ئەيلىتىپ جەۋلان ئۇز باھار، يازىنى.

پېئىل. ①تېرە، خېمىر قاتارلىقلارنى پىشۇرماق، پىششىقلىماق: تېرىنى ئەيلىمەك، خېمىرنى ئەيلىمەك. ②يازما ئەدەبىياتتا «قىلماق»، «ئەتمەك» رولىدا كېلىدۇ: بىر بۇرادەر ئۆمرىدە كۆپرەك خۇشامەت ئەيلىدى. بۇ «ھۈنەر» نى ئۆزىگە باب ھەمدە ئامەت ئەيلىدى.

ئىسىم. ئاشلانغان تېرىلەرنىڭ يۈزىنى قىرىپ، ئاقارتىپ، يۇمشىتىش، سىلىقلاش ئۈچۈن مەخسۇس ياسالغان تىغلىق سايمان.

رەۋىش. <يېزىق تىلى> ئەيلەپ، ئەيلەش بىلەن: تەپەككۇر ئەيلىبان ئەجدادلىرىم پۈتكەن شۇ تارىخنى، دېدىم: «زۈلمەتكە مىڭ لەنەت!» تولۇپ قۇدرەتكە-دەرمانغا.

ئەيش-ئىشرىتى بار، ئىشرەتكە تولغان: ۋاڭنىڭ ئەيش-ئىشرەتلىك تۇرمۇشى ئەنە شۇنداق يىللاپ-يىللاپ داۋام قىلاتتى.

شەھۋانىيلىق، كۆڭۈل ئېچىش، كەيپ-ساپا، مەيخورلۇق: باينىڭ ئىچكىرىكى قورۇسىدىكى ھەشەمەتلىك ئۆيلەردىن ئەيش-ئىشرەت قىلىۋاتقانلارنىڭ سەت كۈلكىلىرى ئۇزاققىچە ئاڭلىنىپ تۇراتتى.

ئىسىم [ئەرەبچە] ①ھۇزۇر-ھالاۋەت، پاراغەت، لەززەت: كەلدى نورۇز، كەلدى بۈگۈن، ئەيش بىنا ئەتكىلى، بارچە ئادەم كۆڭلىنى، شادۇخۇرام ئەتكىلى. ②كەيپ-ساپا، مەيخورلۇق، ئىشرەت: ئەي پەلەك، چەرخى بۇزۇق، قىلغان ئىشىڭ ئېيتسام ئەگەر، بىۋاپا ئالەمدە ئىشرەت ئەيشىنى نادان سۈرەر.

«ئەيمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى.

يۈكلىمە سۆز. ئىشقىلىپ، ھەر ھالدا، قانداقتۇر: ئۇنى ئەيتاۋۇر كىشىلەرنىڭ ئۇرغانلىقى ئېنىق كۆرۈنۈپ تۇراتتى.

ئىسىم. [ئەرەبچە] <يېزىق تىلى> (ئە: يان) يۇقىرى مەنسەپلىك، مەرتىۋىلىك كىشىلەر؛ ئەمەلدارلار، خوجايىنلار: ماڭا ئېگىلىپ توققۇز تەزىم قىلىدىغان، ئەجرى ئۈچۈن ئىنئام-مۇكاپاتقا غەرق بولغان ئوردا ئەيانلىرىم مەندىن يۈز ئۆرىدى.