ئىسىم. ئۆز-ئۆزىدىن ستىخىيىلىك رەۋىشتە توپلانغان ئادەملەر؛ خالايىق: ئۇ بۇ ئالىماننى كۆرۈپ ھاڭ قېتىپ قالدى.

يۈكلىمە [ئالەم+ھادىس] مۇبادا، ئېھتىمال؛ ئۇشتۇمتۇت، كۈتمىگەندە، كۈتۈلمىگەندە: ماتور باشقۇرغاندا ئالىمادىس خەتەر چىقىپ قېلىشتىن ھوشيار بولۇش لازىم.

سۈپەت. ئالا-بۇلا، ھەر خىل رەڭ، تۈس ئالغان: ئالىماچ بۇغا، ئالىماچ ئاسلان.

ئىسىم [ئەرەبچە] ①پەننىڭ بىرەر ساھەسى بويىچە مەخسۇس يۇقىرى بىلىمگە ئىگە بولغان كىشى: ماتېماتىكا ئالىمى. فىزىكا ئالىمى. ②ئەرلەرنىڭ ئىسمى.

پېئىل. ئالا ھالەتكە كەلمەك، ئالا بولۇپ قالماق: ئالمىلار ئالىلاپ كېتىپتۇ.

ئىسىم ①ئالا بولغان كۆرۈنۈش، ئالا ئىكەنلىك، ئالا ھالەت. ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. كۆڭلىدە ساقلانغان نارازىلىق، نىيىتىدىكى ئىككى خىللىق، كۆڭلىدىكى دۈشمەنلىك: ئۇنىڭ كۆڭلىنىڭ ئالىلىقىدىن قىلغان ئىشى راۋاج تاپمايدۇ.

پېئىل. ئالا ھالەتكە كەلمەك، ئالا بولۇپ قالماق: ئالمىلار ئالىلاپ كېتىپتۇ.

كىشىلەرگە نەپ بەرمەيدىغان، بېخىل، پىخسىق: ئۇ باي راسا پىششىق، ئالىقىنىنى يالايدىغان ئادەم، شۇنداق بولسىمۇ ئالماي ئىلاجى قانچە!

دېگەن گېپىدىن، سىزغان سىزىقىدىن چىقارماي باشقۇرماق، دېگىنىنى قىلدۇرماق.

ئالىقىنى قېچىشماق:-شانىياز ئۇكا، ئالىقىنىڭ تازىمۇ قىزىپ كېتىپتۇ-دە، ئولتۇر. . . ، -دېدى ئەمەت ئۇنى ئولتۇرۇغۇزىۋېتىپ.

①بىرەر ئىش-ئەمگەك قىلغۇسى كەلمەك:-يارايسەن، ئېنىم، كەتمەننى كۆرۈپ ئالىقىنىڭنىڭ قىچىشىۋاتقىنىنى بىلىپ تۇرۇۋاتىمەن، -دېدى ئاكام. ②قولغا پۇل كىرىش ئىستىگىدە ئېيتىلىدۇ.

قولى ئوچۇق: قىر ۋە ئۆستەڭ بويىدا شاخلاپ زاراڭزا ئوخشىغان، يەر دېگەن ئادىل سېخىي، كەڭ، ئالىقىنى ئوچۇق ئىكەن.