ئاقكېسەل

ئىسىم [ئاق+كېسەل] <تېبابەت> تېرە كېسەللىكى، كۆپرەك تېرىدە قارا پىگمېنت شەكىللىنەلمەسلىك سەۋەبىدىن پەيدا بولىدۇ، كېسەللىك ئالامىتى-تېرىدە پارچە-پارچە ئاق داغلار پەيدا بولىدۇ، ئاغرىمايدۇ. ھەم قىچىشمايدۇ. «پېسە«، «بەرەس» دەپمۇ ئاتىلىدۇ.

ئاققۇلاق

ئىسىم [ئاق+قۇلاق] <بوتانىكا> بىر خىل زەمبۇرۇغ، قۇرۇپ ئۆلگەن ياكى يېرىم قۇرۇپ ئۆلگەن پۇرۇپكا دەرىخى قاتارلىق دەرەخلەردە ياشايدۇ؛ ئاق رەڭلىك ھەمدە يېرىم سۈزۈك بولۇپ، تەركىبىدە يېلىم ماددىسى كۆپ بولىدۇ؛ ئادەم ئىستېمال قىلسا، بەدەن قۇۋۋەتلىنىدۇ.

ئاقسىماق

پېئىل ①بىر پۇتىنىڭ مېيىپلىكى ياكى ئاغرىغانلىقى سەۋەبلىك ئاقساپ، دىڭگوسلاپ ماڭماق: ئۇنىڭ سۇنغان پۇتى ساقىيىپ كەتمىگەن ۋە بىرئاز ئاقساپ ماڭىدىغان بولسىمۇ، قەتئىي تەلەپ قىلىپ، تەشمىدە ئىشلىدى. ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. ئارقىدا قالماق، كەينىگە سۈرۈلمەك، دەخلى يەتمەك: ئەر ئەمگەك كۈچلىرىدىن بىر قىسمى يېزىدىن شەھەرگە كىرىۋالغانلىقتىن، ئۆستەڭ قۇرۇلۇشى خېلى ئاقسىدى.

ئاقسىرىماق

پېئىل ①ئاق نان، ئاق ئاش تامىقىنى يېيىشنى سېغىنماق: ئۆيگە ئەل-ئاغىنىلەر ياكى مېھمان-يوچۇن كېلىپ قالسا، ئاق نان بولمىسا سەت تۇرىدىكەن، بالىلارمۇ ئاقسىراپ كېتىدىكەن. ②سۈت، قېتىقنى سېغىنىپ قالماق: بۇ يىل كالىمىز قىسىر قېلىپ خېلى ئاقسىرىدۇق.