П

Пурсәтпәрәс

Сүпәт [әрәбчә+парсчә] бирәр мәқситини әмәлгә ашуруш йолида һәр қандақ пурсәтни қолдин бәрмәйдиған, пурсәт күтүп йүридиған, пурсәтниң койиға чүшкән: пурсәтпәрәс адәм. *Һушур гәпдан, интайин пурсәтпәрәс бирнемә иди.

Пул

Исим. [Парсчә«грекчә] ①сода муамилилиридә иқтисад алмаштурушта васитилик рол ойнайдиған, дөләт малийисигә асасән дөләт тәрипидин мәлум дәриҗидә муқим вә бәлгилик иқтисадий қиммәткә игә қилип турақлаштурулған, метал йаки қәғәздин йасалған бәлгә; ақча: қәғәз пул. *Пул дегән қолниң кири (мақал). ②Капитал, мәбләғ: қурулушқа пул аҗратмақ.

Пүткүзүшмәк

①«Пүткүзмәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: қәдирләшти минут-секунтни, азайтишчүн улар зийанни. Ғәлибә қилип бу назук ишта, пүткүзүшти йеңи дастанни. ②«Пүткүзмәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси. Пүткүзүшмәк 3 «пүткүзмәк 3» пеилиниң өмлүк дәриҗиси.

Пүтүн

Сүпәт ①сунмиған, кәм йери йоқ, парчә йаки йерим әмәс: пүтүн нан. *Боғузни пүтүн йесә, айиғидин түтүн чиқар (мақал). ②Барлиқ, барчә, һәммә: пүтүн дунйа. Пүтүн кадирлар. *У, өзиниң бир нахшиси арқилиқ қәлб сирини пүтүн йуртқа җакарлиди. ③Толуқ, мукәммәл: улар йил бойи ишлисиму қорсиқи тоймайтти, кийими пүтүн болмайтти. ④Көчмә мәнидики сөз. Хатирҗәм; тоқ (көңүл һәққидә): мана һәбибул әл ғемидә әскәр болди, йурт көрди, көзи ечилди, чениқти, әмди уни һәрқандақ ишқа қоймайли, көңлимиз пүтүн туриду. <⑤Мат» кәсир сани болмиған, кәсиргә айланмиған: пүтүн сан. ⑥Чоң, парчә әмәс (пул һәққидә): банкидин миң йүән пул алсам сап йүз йүәнлик, он йүәнлик пүтүн пул бәрди.

Пүрмә

①Сүпәт. Пүрүп қойулған, пүрүлгән, пүрүм: пүрмә йопка. *Бәллик аддий пүрмә көңләк униң келишкән қамитигә қуйуп қойғандәк йарашқаниди. ②Исим «геологийә» тағ җинс қатлиминиң һәрикити нәтиҗисидә бесимға учраш билән қисилип шәкилләнгән уланма вә әгри һаләттики түзүлмә шәкил.

Пүкләшмәк

①«Пүклимәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: ушшақ балилар қәғәзни айропилан йасаймиз дәп пүклишип ойниди. ②Пүкләнгән һаләткә келип қалмақ, пүкләнмәк, пүкүлмәк: рәйһан төнүгүнла дәзмал салған көңләклириниң пүклишип кәткәнликини көрүп ишик төвидин кәйнигә йанди.

Пүвәк

Исим «зоологийә» бәзи белиқларниң тенидики көпүп вә бошишип туридиған халтисиман мадда, ичигә азот, оксиген, карбон (4) оксиди қатарлиқ арилаш газлар толуп турған болиду; бошашқан вақтида белиқ чөкиду, көпкән вақтида ләйләйду; бәзи белиқларниң пүвики аңлаш вә нәпәслиниш ролиниму ойнайду.