Әзмәк

Пеил ①бесип миҗиқлимақ, йанҗимақ; сиқип сүйини чиқармақ: ғулам алдираш йүгүрүп кирди-дә, пишип түвигә чүшкән бир шаптулни дәссәп езивәтти. ②Уруп, соқуп увақлимақ, йумшатмақ, макчайтмақ: у йумшитилидиған хам дориларни һаванчида езивататти. ③Нәмдәп йаки суға арилаштуруп тәмини чиқармақ, суйуқлуққа айландурмақ: гүлсүм чай истаканлириға чақмақ қәнт салди-дә, чай қошуқи билән аста малтилап езишкә башлиди. ④Көчмә мәнилик сөз. Җәбир, зулум салмақ; експилататсийә қилмақ: һусәйинниң дадиси гоминдаңниң чоң бир әмәлдари болуп, хәлқни еғир һалда әзгәниди. ⑤Кесәл йаки қийинчилиқ җисманий җәһәттин бошаштурмақ: хушаллиқни унтуди пәрһат, йүзлиридин көчти қизиллиқ. Көзлиридә ойниди һәсрәт, әзди уни мискин йетимлик. ⑥ Роһий җәһәттин азаблимақ, чүшкүнлүккә учратмақ, қийнимақ; биарам қилмақ, һайаҗанландурмақ: униң һазирқи һали йүрәк-бағримни әзди. Қизниң муңлуқ нахшиси йүрикимни әзди. ⑦ Бирәр гәпни әзмилик билән созмақ, гәпни чайнап узартмақ: у бирһаза әзмисини әзди, аңлимай кетиверәй десәм, «һал пәйда болуп қапту», дәп ойлап қелишидин әнсиридим.