Исим [русчә<گرېكچە] <پەلسەپە> Келиштүрүп болмайдиған қаримуқаршилиқ, зиддийәт.

Рәвиш. Унчилик: анчилик аччиқ пийаздиму бар (мақал). ＊Анчилик иш қанчилик иш (мақал).

Исим. Анисиға йаки йашанған айалларға йеқинчилиқ қилип йаки униңға әркиләп дейилидиған мураҗиәт сөзи: аниҗан, арзуйуңдики заман болди.

<ئاسترونومىيە> Ай нури булут қатлимиға чүшкәндә көрүнидиған ай чөрисидики рәңлик нур һалқиси.

Исим [әрәбчә] ①хотун-қизларниң омумий нами, хотун киши: айаллар байрими. Айаллар бөлүми. Айаллар кесили. ②Ери бар хотун, рәпиқә (өз еригә нисбәтән):-һәй мәхлуқ, қандақ йүзүң билән мениң ерим үстидә гәп қиливатисән, -дәпту кәмәк һәййарниң айали.

Бир мәқсәттә бирәр ишни биллә қилмиған, мунасивити йоқ; натонуш: биз униң билән айдиңда қетиқ ичишмигән.

Исим. Йолниң тармақларға бөлүнгән җайи: улар айрилишқа кәлгәндә бир-бири билән хошлашти.

Исим. Гәп тошуш, хәвәр йәткүзүш, пайлаш, җасуслуқ паалийити, иши.

Сүпәт. Айланмиси бар, айланмиға игә: у айланмилиқ қорудин чиқип кәлди.

Барған йеридә пешкәллик кәлтүридиған; палакәт, бәхтсизлик пәйда қилидиған; айиғи йарашмайдиған, алди җут: падишаһниң айиғи қурғақ бир қизи бар иди.

Пеил. Айәм күни айәмни мубарәкләп кәлмәк йаки бармақ: бүгүн һарпа, әтә һейт, мән җиқла саңза салдим. Униң үстигә қизим айәмләп бир дәстә саңза елип кәпту.

①«Аңлимақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: у гепини бизгә аңлатмаслиқ үчүн авазини қанчә пәслитип сөзлигини билән, биз йәнила аңлап қалдуқ. ②Радио йардими арқилиқ йәткүзмәк, тарқатмақ: шинҗаң хәлқ радио истансиси йәнә бәш минуттин кейин сәнәт номурлирини аңлитиду.