①Ақ вә башқа һәр хил рәң арилашқан: бир йери ақ, бир йери башқа рәңдә: у бир қоли билән чекисини тирәп, иккинчи қолини бала йөгәлгән ала-була көрпигә қойуп олтуратти. ②Көчмә мәнидики сөз. Тутуруқсиз, тутами йоқ, таққа-туққа: у ала-була сөзләп қалди. ③Хусусийәтлири җәһәттин бир хил болмиған; һәр хиллиққа игә: омумий җәһәттин ейтқанда, тәҗрибә тәнқидчилики бир «ала-була арилашма».

Сүпәт [әрәбчә+парсчә] мунасивити, алақиси бар: һөкүмәт хизмити вә иқтисадий хизмәткә алақидар чоң-чоң мәсилиләргә даир сийасәтләрни йәнила партийә бәлгилиши лазим.

Сүпәт. Тәкши әмәс, тәкши болмиған; егиз-пәс йаки узун-қисқа: у ишлар бовайниң йәктикиниң ичидә алаңғу уруватқан аҗиз йүрикидә өчмәс изларни қалдурған. . .

Сүпәт [алтә+атар] алтә тал оқ йәйдиған, алтә оқлуқ: алтиатар тапанча.

«Алчаймақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси.

Исим. Башқиларни алдиғучи: алдамчилар һийлә микир ишлитип, йигитниң өйидин қизни оғрилап кетипту.

①Һәм алдирап һәм тенәп; өзини тохтитивалалмай, толуқ тәййарлиқсиз: у бойнини алдирап-тенәп җувисиниң ичигә йошуруп приказчикқа пул узатти, сода пүтти. ②Ойланмай, пикир йүргүзмәй: бәзи йазғучилар алдирап-тенәп йезилған әсәрлири билән тәһрирләрниң бешини қатуриду.

Сүпәт ①алди тәрәптики, алди тәрәпкә җайлашқан: алдинқи пост. Алдинқи рәт. ②Илгири, бурун өткән; аввалқи, бурунқи: алдинқи инқилабчиларниң ишизлири. ③Көчмә мәнидики сөз. Алдинқи қатарда туридиған, биринчи: алдинқи шәрт. Турсунҗан узунға йүгүрүш түри бойичә алдинқиси болуп биринчиликни алди.

Исим [русчә«әрәбчә] «химийә» ①молекулилири тәркибигә кислород вә водород атомлири гурупписи киридиған бирикмиләр; испиртлар. ②Һарақ, вино қатарлиқ ипиртлиқ ичимликләр.

Алмаш [алла+қанчә] қанчилики намәлум, бирқанчә: бу гәпни мән сәмәткә аллиқанчә қетим тәкитлидим.

Пеил ①бири-бириниң орнини алмақ, игилимәк; йеңиланмақ: вәһаләнки, бу өйләрниң һәммисидә һайат давам қилмақта, һәвәс қайнимақта, әвлад әвлад билән алмашмақта. ②Киришип қалмақ, йөгишип қалмақ: әркинниң үчийи алмишип қелип, оператсийә қилинди. ③Бир орундин йәнә бир орунға йөткәлмәк: у хизмәт шараити йахши орунға алмашти.

Сүпәт [ала+пасақ] ала қовзақ, аличипар, қара-қура: қонақ алипасақ болди.