«Б» Билән Башланған Изаһлар

Бимәнә

Сүпәт [парсчә+әрәбчә] ①мәнисиз: бимәнә сөз. Бимәнә ибарә. ②Көчмә мәнидики сөз. Қуруқ сәпсәтидин ибарәт болған, тетиқсиз, болмиғур, орунсиз: бимәнә гәп. ③Әқилғә сиғмайдиған, әмәлийәткә уйғун әмәс; асассиз: адәмләр у йәр, бу йәрдин аңлиған бимәнә хәвәрләрни көтүрүп йүрәтти. ④Инсанға мунасип болмиған, әхлақсиз, әрзимәс, болмиғур, йаримас: бимәнә қилиқ. Бимәнә иш. ⑤Ләззити йоқ, ләззәтсиз: униң көз алдида кечә-күндүз бир хил туридиған, зерикәрлик, бимәнә турмуш мәнзириси ечилди.

Бөлүнмәк

①«Бөлмәк» пеилиниң өзлүк дәриҗиси: бөлүнгәнни бөрә йәр (мақал). ②«Бөлмәк» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: әмәткә өткән йили он бәш мо йәр бөлүнгәниди.*Қизларни көрүп йашларниң сөһбити бөлүнди.

Бу

Ал ①сөзлигүчигә йеқин, униң көз алдидики, униң йенидики йаки қолидики нәрсини көрситиш үчүн қоллиниду: бу китаб кимниң? ②Сөз болуватқан пәйтни йаки униңға йеқин вақитни билдүрүп келиду: бу йил қиш балдурла чүшүп кәтти. ③Ейтип өтүлгән, көздә тутулған йаки аңлиғучи йеқин дәп һес қилған адәм, нәрсә, вәқә, һадисә вә шу қатарлиқларни көрситиш йаки уларға ишарә қилишта қоллинилиду: бу мақалә йеқинда елан қилиниду.