Пеил ①бир пүтүн сақ нәрсиниң мәлум бир йери сунуп кәтмәк, пучуқланмақ, пучуқ болмақ: чәйнәкниң җоғиси пучулуп кәтти. ②Қатлинип пурлишип, әслий қийапитидин өзгирип кәтмәк: қолйазминиң чөрилири пучулуп хәтлири өчүп кәткәниди. ③Көчмә мәнидики сөз. Дәрд-әләм, азаб дәстидин әслий көрүнүшни йоқатмақ, қоруқ чүшүп, сәтләшмәк (йүз, чирай һәққидә): униң көзлири қизирип, чирайидин топа өрләп, гүзәл һөсни пучулғаниди.

①«Пуримақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: гөшни пуритип қоймақ. Йағ пуратмақ. ②Көчмә мәнидики сөз. Өзиниң қарши тәрәпкә демәкчи болғинини әскәртмәк, шәпә бәрмәк, даритмақ: у ахирида иқтисадий ишларни алаһидә пуратти.

«Пурқиримақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: қәвәтлик бина алдида бир киши решаткидин атларға қариған һалда пурқиритип тамака чәкмәктә иди.

Пеил «пурпур» қилип аваз чиқармақ: хамандики бир топ қушқач мушүкниң йүгүрүп келииватқанлиқини көрүп пурулдап учуп кәтти.

Пеил. «Пусур» қилип маңмақ: зивирша адити бойичә орнидин сәһәр туруп қараңғу һойлисида пусурлап йүргәникән.

«Пушқурмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: атларму игисиниң көңлидикини чүшәнгәндәк пушқурушуп, қулақлирини диң тутуп, йорғилап маңмақта иди.

Пул вә пулниң ролини ойнайдиған нәрсиләр:-йахши күнләр келиватиду. Қорсақ қайғусидин қутулупла қалмай, пул-пучәккиму, рузиғарғиму ериштуқ,-деди мәсум акам бир йөтилип қойуп.

Сүпәт [парсчә] көп пулға игә болған, пули көп: пулдар адәм. Пулдар аилә.

Сүпәт. Барлиқ, пүтүн: пүткүл дунйа. Пүткүл хәлқ.

Исим ①пүтүн һаләт, пүтүн һаләттики шәкил: пүтүнлүк нәзәрийиси. ＊Бу һал биздин пүтүнлүкни тәтқиқ қилиш вә пүтүнлүкни чүшиниш билән қисмәнликни тәтқиқ қилиш вә қисмәнликни чүшинишни зич бирләштүрүшни тәләп қилиду. <②Пәлсәпә» зиддийәтлик икки тәрәпниң муәййән шәрт билән бир пүтүн нәрсә һалитидә туруши, йәни нисбий җимлиқ һаләттә туруватқан шәйи йаки җәрйан.

«Пүркимәк» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: апақ қар билән пүркәлгән һәйвәтлик тағ худди тилсиматтики сепиллардәк алдимизни тосуп туратти.

«Пүрүшмәк» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: у чирайини пүрүштүрүп йәргә түкүрди.