Исим [әрәбчә] ①хотун-қизларниң омумий нами, хотун киши: айаллар байрими. Айаллар бөлүми. Айаллар кесили. ②Ери бар хотун, рәпиқә (өз еригә нисбәтән):-һәй мәхлуқ, қандақ йүзүң билән мениң ерим үстидә гәп қиливатисән, -дәпту кәмәк һәййарниң айали.

Исим. Хотун-қизларға хас, айл кишиләрдә болидиған миҗәз, характер.

Сүпәт ①айал кишигә хас, айал кишигә аталған, айалларға мунасип: айалчә көңләк. Айалчә саәт. ②Айал кишигә охшаш, айал киши шәклидә: айалчә сөзлимәк. Айалчә йасанмақ.

Сүпәт ①айали бар, хотун алған: айаллиқ әр дегән талаға қариса сәт болиду. ②Айал кишигә хас, айал кишидә болидиған: уни шу тапта айаллиқ виҗдани әйиблимәктә иди.

«Айимақ» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: айалған җан көйгүчи пирақ отиға охшайду.

Сүпәт [әрәбчә] очуқ көрүнүп турған, рошән, мәлум, ениқ: йеңийәрниң тарихи төмүр бовамға бәш қолдәк айан иди.

Сүпәт. Кишиниң рәһмисини кәлтүридиған, ечиндуридиған, ечинишлиқ: хийали башқа нәрсиләргә берилип кәткән йаш әскәрниң қийапити униңға айанч көрүнди.

Рәвиш. Ечинишлиқ: руқийәмниң авази титрәп, көзлири айанчилиқ чақнайтти. ＊Бала деһқан айанчлиқ иңриди.

«Айимақ» пеилиниң өзлүк дәриҗиси: туғлуқниң һүсән шаһниң соаллириға җавабән әйнәктә көргәнлирини айанмай сөзлиши әнә шу қарарға кәлгәнликидин болғаникән.

Исим [ай+палта] тиғи ай шәклидә қайрилип соқулған палта: әзиз айпалтисини белигә қистуруп чаққанлиқ билән дәрәхкә йамашти.

Сүпәт. Тақир, һеч нәрсә үнмигән, парқирап туридиған: айпаң баш.

Узақ вақитни өткүзүп бирәр қетим; анда санда, бирә-бирә, наган-наганда: әмдиликтә, әр-хотун иккийләнниң пүтүн тирикчилики қизи чәт әлдин айда-йилда әвәтидиған халтиғила қарашлиқ болуп қалди.