Пеил. Биргә болмақ, бирләшмәк, уйушмақ, өмләшмәк: иптидаий җәмийәттә кишиләр биллилишип ишләшкә мәҗбур иди.

Исим [әрәбчә] рәңсиз һәм сүзүк һаләттики квартс. У қиммәт баһалиқ бир хил рода.

Рәвиш «биргә, бирликтә» дегән мәниләрни билдүриду: биллә бармақ. Биллә маңмақ.

Исим. Билмигән, чүшәнмигән һаләт, уқмаслиқ, маһийитини игилийәлмәй қелиш: билмәслик әйиб әмәс, өгәнмәслик әйиб (мақал).

Пеил ①бирәр саһәдә мәлуматқа, билимгә игә болмақ: хәт билмәк.＊Көп оқуған көп биләр (мақал). ②Хәвәрдар болмақ, вақип болмақ, хәвәр тапмақ: қадир ахири һәммини билди. ③Әслий маһийитини чүшәнмәк, уқмақ, пәрқ қилмақ, аҗратмақ: қазан алсаң чекип ал, хотун алсаң билип ал (мақал). ④Тонумақ, тонуш болмақ: билгән йолуңни атаңға бәрмә (мақал). ⑤Һес қилмақ, сәзмәк: қолумниң ағриватқанлиқини әмди билдим. ⑥Қәдригә йәтмәк, қәдирлимәк: өзини билмигән хәқни билмәс (мақал). ⑦Һесаблимақ, санимақ, чағлимақ. .. Дәп һесаблимақ,. .. Дәп тонумақ: ғәниймәт билмәк.＊Өзүңни әр билсәң, өзгини шир бил (мақал).

Исим [русчә«франсузчә] «тәнтәрбийә» ①мәхсус йасалған үстәлдә шарларни мәхсус тайақ билән уруп үстәлниң йени вә бурҗәклиридики төшүкчигә чүшүрүш ойуни: билйарт ойнимақ. ②Шу ойунниң үстәл вә тайақ-шарчилири.

Гаһида билип, гаһида билмәй; әһвал ениқ болмай туруп: һазир һәммимиз билип-билмәй қилған йаман ишлиримизға това қилдуқ.

①«Билмәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: улар әкбәр билән гәп талишип нәп алалмайдиғанлиқини билишәтти. ②Тонушмақ, тонуш-билиш болмақ: биз бир-биримизни йахши билишимиз.

Исим ①кишиләрниң әмәлийәт җәрйанида еришкән билиши вә тәҗрибиниң мәһсули йаки муәййән саһәгә аит болған мәлуматлар йиғиндиси: билим-әқилниң чириғи (мақал). ②Мәдәнийәт сәвийисиниң дәриҗиси, мәлумат: униң билими йуқири.

Сүпәт. Билими бар, билимлик: билимчан адәм.＊Һәммиси билимчан болуп кәтти.

Исим. Өзини билимчан дәп һесаблаш:-вай-вуй билимчанлиқиңни сениң !

Исим. Билимлик, билими бар киши:-сән билимдар икәнсән. Ейтип баққина, йетим нәччә, ғерип нәччә?-Дәп сорапту қаравул.