Пеил ①арзу қилмақ, үмид қилмақ: буни биз әмәс, нәччә әвлад кишиләр арзу қилишқан. Һәтта бөшүктики кичик балиларму уни арзулайду. ②Йахши көрмәк, амрақ болмақ, һәвиси кәлмәк: йигитниң бешида чимән доппа, учисида һазирқи йигитләр арзулап кийидиған хурум чапан бар иди .③Асримақ, пәпилимәк, әркиләтмәк: зорихан майсәмни арзулап, суниң сүзүкини, ашниң қойуқини берип, қолдин чүшүрмәй чоң қилди.

«Арғунлаштурмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси.

Рәвиш. Йөнәлгән тәрәпкә арқисини қилип, арқа тәрипи билән, арқисичә: арқичилап маңмақ.

Исим. Ара+чилиқ:- ара йасаш йаки ара сетиш иши, кәспи: у әмгәктин қоли бошиған вақитлирида аричилиқ қилиду.

①Сүпәт. Иккидин артуқ охшаш болмиған нәрсиләрдин тәркиб тапқан: арилашма оғут. Арилашма мадда. Әтраптики манта санаш, меһман чақиришлар билән қиңрақ, саплиқларниң арилашма авазлири уларниң арамини бузуп туратти. ②Исим. Түрлүк нәрсиләрниң, маддиларниң бирикишидин, қошулушидин һасил болған мәһсулат: улар полат, чойун вә башқа арилашмиларни һәр хил нисбәттә тәңшәп синақ қилишқа башлиди.

Миқдар йаки сан җәһәттин көп қиливәтмәй, аздин-аздин, азрақ-азрақтин: аз-аздин алмақ.

Исим [парсчә] җисманий һәм роһий җәһәттики азаб; җәбир-җапа: азар бәрмәк. Азар йәтмәк.

Исим <بوتانىكا> Әтиргүл аилисидики йопурмақ ташлайдиған чатқал. Ғоли инчикә, шахлирида зич өскән кичик тикәнлири болиду; йопурмиқи пәйсиман мурәккәп йопурмақ; гүли ақ йаки сус қизил рәңлик, хуш пурақлиқ; мевиси дора қилиниду.

«Азнилимақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси:-балам, -деди аниси асимға, -бүгүн азна, хотунуңни анисиниң өйигә башлап апирип азнилатмамсән?

Исим. Бирәр нәрсини пәйда қилған, ихтира қилған, башлап бәргән йаки шуниңға асас салған киши: зунун қадир һазирқи заман Уйғур прозичилиқиниң асасчиси.

Пеил. Оңайлашмақ, йәңгилләшмәк: иш асанлашти, сүрәт тезләшти, сүпәт өсти.

Исим [русчә<گرېكچە] <ئاسترونومىيە> Астрономийиниң бир тармиқи, у асман җисимлириниң химийилик түзүлүши, физикилиқ хусусийити, қурулмиси, пәйда болуши, йоруқлуқ, массиси, чоң-кичиклики, химийилик тәркиби қатарлиқларни тәтқиқ қилиду.