Уйғур Хәлқ-Мақал Тәмсиллири

Мақал-Тәмсилләр (Ш)

  • Ширинни көрмәкчи болсаң пәрһадниң көзи билән қара.
  • Шамал чиқмиса дәрәх лиңшимас.
  • Шамал өтмәйдиған там йоқ.
  • Шәриәтниң миңбир путини бар.
  • Ширни йәңгән батур әмәс, аччиқни йәңгән батур.

Мақал-Тәмсилләр (Ғ)

  • Ғазниң меңишини дораймән дәп қағиниң пути сунупту.
  • Ғәм басса, ғәпләтму басар.
  • Ғәм қилғучә пәм қил.
  • Ғәйрәтлик әрдин тағ қечип қутулалмас.
  • Ғәйритиң болса йултуз санайсән.
  • Ғора ғорини көрүп ала бопту.
  • Ғулачқа чидап ғеричқа чидимапту.
  • Ғуличи түгәп ғеричи қапту.
  • Ғерибсинсаң отсин.

Мақал-Тәмсилләр (Қ)

Қапиқи ушшуқ, пулиға тушлуқ. Қатардин қалма, хатадин қал. Қаттиқ йағачни йумшақ қурт йәйду. Қачиниң тегидә қача бар, сақтин зерәк гача бар. Қарни башқиниң қайғуси башқа. Қазанда нимә болса чөмүчкә шу чиқар. Қассап йағ қайғусида, өчкә җан қайғусида. Қашаң атқа мингүчә, пийадә маң өлгүчә. Қаға балам апақ, кирпә балам йумшақ. Қаға җигдини йимәң, мәйдәм ағриди димәң. Қаға қағиниң көзини чоқумас. Қамчиға күчимәй, йәмгә күчә. Қанаәтлик кишиниң қарни тоқ. Қанни қан билән йуғили болмас. Қорққан йәрдә җин бар. Қорқунчақ өлмәй туруп миң қетим өләр. Қоштин чиқирип сөрәмгә сапту. Қошмақ тәс, айримақ асан. Қоңумда иштан йоқ, етим марҗан бүви. Қол қолни йуса, қол килип йүзни йуйар. Қоли билән елип, пути билән берипту. Қоли қисқиниң йол қисқа. Қоли очуқниң йоли очуқ. Қомуш өйүм, күмүш өйүм. Қойруқ көрситип өпкә сетипту. Қурсақ тоқ, көңүл хош. Қурсақ ағриқиң болмиса тавуз йийиштин қорқма. Қурсақниң ачқини...

Давамини оқуң!

Мақал-Тәмсилләр (Г)

  • Гөшни йигәнму оғри, шорписини ичкәнму оғри.
  • Гөһәр йатиду сайда, тунумисаң нимә пайда.
  • Гуман иманни қачуриду.
  • Гәп йәрдә әмәс, әрдә.
  • Гәптә гәп бар, қурсақта дәрд бар.
  • Гәпкә гәп кәлгәндә, атаңдинму қайтма.

Мақал-Тәмсилләр (М)

  • «Мениң тоғра» дигән көпни көрмәс.
  • Маңғанниң йоли түгәр, олтурғанниң күни түгәр.
  • Мантиға пийаз, самсиға туз. Һәркимниң йари өзигә уз.
  • Мозайниң йүгүрүши саманлиққичә.
  • Молла көп болса, қой һарам өләр.
  • Моллиға он тайақ, наданға бир тайақ.
  • Моллиниң дигинини қил, қилғинини қилма.
  • Мут – зәһәр болсиму йут.
  • Мусапир болмиғучә мусулман болмас.
  • Мусапир болмиғучә йуртниң қәдрини билмәс.
  • Мусулманчилиқ аста – аста.
  • Муһәббәт өлүмни йеңәр.
  • Мүшүкниң пули йоқ гөшкә амрақ, қериниң чиши йоқ төшкә амрақ.
  • Меңишқа еринсәң йүгирәрсән.
  • Меңиши өзгәргән билән меңиси өзгәрмигән.
  • Миң аңлиғандин бир көргән әла.
  • Мәртәм- мәртәм, үч мәртәм.
  • Мәстлик – пәслик.
  • Мәслиһәтлик иш бузулмас.
  • Мән көйәрмән баламға, балам көйәр балисиға.
  • Мән алдираймән кәткили, ешиким алдирайду йатқили.

Мақал-Тәмсилләр (Һ)

  • Һазиға барған хотун, өз йиғисини йиғлар.
  • Һалиңға беқип һал тарт, халтаңға беқип ун тарт.
  • Һайалиқ киши – баһалиқ киши.
  • Һорун адәм йәргиму йүк.
  • Һөнәр – түгимәс гөһәр.
  • Һөнәрлик адәм хар болмас, дост – дүшмәнгә зар болмас.
  • Һесаблиқ дост айрилмас.
  • Һийлилик ишта хәйр йоқ.
  • Һәр гүлниң пуриқи башқичә.
  • Һәрикәттә бәрикәт, бикарчилиқтин нери кәт.
  • Һәқиқәт егиләр, сунмас.
  • Һәммини көргән көз өзини көрмәс.

Мақал-Тәмсилләр (О)

  • Отни сәл чағлима, көйдүриду, дүшмәнни кичик димә, өлтүриду.
  • Отни кочилисаң өчиду, қошнаңни кочилисаң көчиду.
  • Отниң тешида көйгүчә ичидә көй.
  • Оруқниң көңли йоруқ.
  • Оғрини қарақчи соқупту.
  • Оқ йәтмигән йәргә қелич шилтимә.
  • Оқуған оғул атисидин улуғ.
  • Оң қолуңниң аччиқи кәлсә, сол қолуң билән тутувал.
  • Он күлкиниң бир йиғиси бар.
  • Ойлимай сөзлисәң, ағримай өлисән.
  • Ойнап дисиму көңлидикини дәр.
  • Ойнап гәп қилсаңму ойлап гәп қил.
  • Ойунни чидиғанға чиқарған.
  • Ойунни қәйәрдә ойнисаң, йиғаңни шу йәрдә йиғла.

Мақал-Тәмсилләр (Ө)

Өткән өмүр – аққан су. Өткән иш салават. Өч көргәнни оттуз қетим көрүпту. Өчкиниң очуқ турса һеч гәп йоқ, қойниң ечилип қалса һойт – һойт. Өз өйүмниң бошлуқи, пут – қолумниң хошлуқи. Өз елиңниң ненини йә, кечә – күндүз ғемини йә. Өзгигә өлүм тилигичә, өзүңгә өмүр тилә. Өзүң қиңғир болсаңму, гепиң түз болсун. Өзүң үчүн күләрсән, йуртуң үчүн өләрсән. Өзүңгә йахшилиқ тилисәң, кишигә йаманлиқ қилма. Өзүңгә йақмиғанни кишигә таңма. Өзүңни бил, өзгини қой. Өзүңни чағла, белиңни бағла. Өзүңни хар қилғучә, күчүңни хар қил. Өзүңни әр чағлисаң, өзгини шир чағла. Өзүңниң кимликини билмәкчи болсаң, кишиниң қизиға әлчи әвәтип көр. Өзүм тапқан балаға, нәгә барай даваға. Өзүмни чағлимай шилтиң етиптимән, паласқа йөгинип һәптә йетиптимән. Өзи болалмайду, болғанни көрәлмәйду. Өзи тойсиму көзи тоймас. Өзини сориған йурт сорар. Өзиниң путиға өзи кәкә чепипту. Өзиниң өзигә, тописи...

Давамини оқуң!