Исим ①пүтүн һаләт, пүтүн һаләттики шәкил: пүтүнлүк нәзәрийиси. ＊Бу һал биздин пүтүнлүкни тәтқиқ қилиш вә пүтүнлүкни чүшиниш билән қисмәнликни тәтқиқ қилиш вә қисмәнликни чүшинишни зич бирләштүрүшни тәләп қилиду. <②Пәлсәпә» зиддийәтлик икки тәрәпниң муәййән шәрт билән бир пүтүн нәрсә һалитидә туруши, йәни нисбий җимлиқ һаләттә туруватқан шәйи йаки җәрйан.

«Пүркимәк» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: апақ қар билән пүркәлгән һәйвәтлик тағ худди тилсиматтики сепиллардәк алдимизни тосуп туратти.

«Пүрүшмәк» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: у чирайини пүрүштүрүп йәргә түкүрди.

①«Пүклимәк» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: әхтәрниң йанчуқида патпатла чирайлиқ қилип тумарчә пүкләнгән хәтләр пәйда болуп қалатти. ②«Пүклимәк» пеилиниң өзлүк дәриҗиси: давут орнидин туруп икки пүклинип тәзим қилип, насир билән тинчлиқ сорашти.