Исим [әрәбчә] ①җисманий азаб, ағриқ: әләм күриши.＊Нийаз узақ йилғичә кесәл азабини тартип өмри әләм билән өтти. ②Роһий азаб, дәрд-һәсрәт: әләм болмақ. Әләм тартмақ. Әләм чәкмәк. ③Қәст, өч, қисас:. Сиз бикардин-бикар шунчә аччиқлап кетипсиз, униңдин алалмиған әләмлириңизни мәндин алмақчиму? ④«Дин» шәриәт йоли билән чиқирилған пәтивани тәстиқлайдиған йаки рәт қилидиған диний зат; баш мупти, диний өлима: әләм ахунум. ⑤Байрақ, туғ: әләмләр көрүнүп, думбақ авази аңлинип туратти. ⑥Мазарларни тавап қилғучилар тәрипидин шу мазарларға есилған лата.

Пеил. Көзи сәл йумулуп, хирә көридиған һаләткә кәлмәк: көзлири мәстликтә әләсләшкән йашқина икки йеза йигити әтраптики кишиләргә гөшийип қаришип туратти.

Сүпәт. Көзи бир йанға қийпаш қарайдиған, алиғай: бу адәмниң әләс көзлиридин йа ичкәнлики, йа чәккәнлики көрүнүп туратти.

Исим. Молчилиқ, аватчилиқ: қараң, базардики әлвәкчиликни, һәммә нәрсә бар.

Сүпәт. Мол, көп, ават: улар меңиверип бирчағда сүйи әлвәк, от-чөпи мол бир йуртқа йетип кәпту.

[Әрәбчә] ①рәвиш. Пикирниң йаки иш-һәрикәтниң қәтийликини, муқәррәрликини, шүбһисиз, сөзсиз беҗирилишини билдүриду: мени бармай қалармикин дәп әндишә қилмаң, мән әлвәттә баримән. ②Йүк. Шүбһисиз, турған гәп, тәбиий дегән мәнидә: әлвәттә, униң дәрһал баридиғанлиқи бизгә ениқ.

Пеил. Мәңгүлүк хошлашмақ: дадиси «чоқом өч илиңлар!…» Дигиничә җаһан билән әлвидалашти.

Имлиқ [әрәбчә] «йезиқ тили» мәңгүлүк хошлишиш, ахирқи хошлишишқа ейтилиду: деди хәлқим шуңа чоңқур йүрәктин: «әлвида оғлум йашайду биз билән роһиң, әмәс биздин җуда оғлум»

Имлиқ [әрәбчә] «дин» аллаға шүкүр, худаға шүкүр дегән мәниләрдә хатирҗәмлиниш туйғусини билдүриду: әлһәмдулилла, миң мәртә шүкүр, лекин олтурсам-қопсам әс-йадим силидә, тақ қопуп келәй десәм ишлар өндәрәш.

Йүклимә сөз [әрәбчә] раст, шундақ, һәқиқәтән: «алим болсаң, аләм сениңки» дегән сөз әлһәқ раст икән.

Исим [әрәбчә] «йезиқ тили» һәзәр қилиңлар, сақлиниңлар: көрмигән оң-солда дунйа болсиму зирузәвәр, дәр иди хәлқим зулумдин «әлһәзәр, миң әлһәзәр«, перихундәк әллә ойнап кәлсә җиндар алдида.

Имлиқ сөз [әрәбчә] «дин» тәқдирниң һөкми шу, башқа кәлгәнни көрмәй илаҗ йоқ, дегән мәниләрдә тән бериш туйғусини билдүриду: биздә немә амал бар? Кәлгән бала-қазаға әлһөкмилилла демәстин башқа чаримиз йоқ.