«Ақсатмақ» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: болидиған ишниң вақтида болғини йахши, ундақ болмиса кейинки ишлар ақситилиду.

Пеил. Ақсап маңмақ, ақсап йүрмәк: униң сунған пути сақайған болсиму ақсақлап маңидиған болуп қалди.

Исим. Бир путиниң қисқилиқи, токурлуқ: ақсақлиқ тез һәрикәт қилишимға тосалғу болатти, еғир йүкләрниму көтүрәлмәйттим.

Исим ①ақсақаллар қилишқа тегишлик хизмәт, башлиқлиқ: у бағдат содигәрлириниң ақсақаллиқиға, кейин рәисликигә көтүрүлгәниди. ②Көчмә мәнидики сөз. Өзигә мунасивәтсиз гәп-сөзләргә арилишивелиш, һәммила гәпкә лоқма селиш қилмиши; атикарчилиқ: һәй бәңваш, ақсаллиқиңни қара, саңа ундақ гәпни сорашни ким қойупту.

[Ақ+сақал] ①исим. Йашанған, мойсипит мөтивәр киши: бу турған ақсақал завутимизниң пешқәдәм ишчиси. ②Исим. Бир йаки бирнәччә мәһәллә, йезақишлаққа башлиқ болған мәһәлливи әмәлдар: бу йәргә йиғилишқан мәһәллиниң ақсақаллири йеңи дәрвазиға қарап, нодәрниң ғәйритигә апирин оқушти. ③Сүпәт. Көчмә мәнидики сөз. Атикарчи, өзигә мунасивәтсиз ишларға арилишивалидиған: бәк ақсақал баликән бу, дадисидәк адәмләрниң ағзидин гәпни тартивелип турғинини қара.

Ақсақ вә чолақ, пут-қоли мейип: уларниң ичидә бәзи ақсақ-чолақ вә қариғулар бар.

Сүпәт. Ақсап маңидиған, бир пути қисқа йаки токур: ғәзипи қайниған дорға ақсақ пути билән насирни бир тәпкәниди, униң мүрисигә тәгди.

«Ақсимақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси.

«Ақсимақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: у уйни уруп қоғлаверип ақситип қойупту. ＊Йағаччиларниң уһ дегүчилик вақти йоқ, уларниң ишини ақситишқа болмайду.

Сүпәт. Тил һақарәт. Қолидин иш кәлмәйдиған, һалиға бақмай чоң сөзләйдиған; почи: у таза ақса бирнемә икәнғу?

Исим «ботаника» том зәнҗивилниң қурутулғини.

Исим [ақ+чечәк] «ботаника» зәрәң дәрихиниң оттура асийада учрайдиған гүли ақ бир хил түри.