«Ақармақ» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: мән аттин серилип чүштүм-дә, алдимдики ақартилған район мәктипигә қаридим.

«Ақартмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: улар өйлирини бәс-бәс билән ақартишти.

Исим. Билим-мәрипәт бериш; сәвийисини ашуруш: у дәслипидә хәлқни ақартиш кәспигә еришкәнликидин хушал болуп қизғин ишқа киришкәниди.

«Ақармақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: өйни ақартмақ.

Исим ①ақартиш иши билән шуғулланғучи: өй ақартқучи. ②Көчмә мәнидики сөз. Башқиларниң сәвийисини өстүргүчи, билиммәрипәт бәргүчи, тәрбийилигүчи.

Сүпәт. Ақартидиған, ақартиш хусусийитигә игә: ақартқуч мадда.

Исим [ақ+ушшақ] дени толмиған, ақлиғанда увилип ушшақлинип кәткән увақ гүрүч.

Исим [ақ+өй] көчмән чарвичиларниң дала, йайлақлардики туридиған өйи.

Исим [ақ+орус] «ирқ» белорус.

Исим [ақ+анам] «тебабәт» бовақ балиларда болидиған бир хил терә кесәллики. Балиларниң бәдинигә ушшақ ақ қапартма болуп чиқиду, тез сақийиду.

1. Исим [ақ+аш] ①өлүм-йетим ишлирида матәм тутуп мусибәттә болғанларға вә ақ бағлиғанларға берилидиған аш, тамақ.

2. ②Полуниң бир түри. Гүрүчни қайнаватқан суға селип бир қайнитип сүзүвелиниду, андин сүзүвелинған гөшниң шорписиға сәвзә селип пишуруп гүрүч дәмлиниду, кейин дәм йегән ашниң үстигә башқа қазанда дағланған йағни чечип, арилаштуруп лигәнгә усилиду вә униң үстигә гөш бесилиду. ③Ақ ашлиқ (буғдай, гүрүч): һазир бәзи йезилардики деһқанлар өзлири ақ аш йәп, қара ашни улағқа беридиған болди.

Көңли түз, нийити тоғра, башқиларға йаманлиқ издимәйдиған: ақ көңүл адәм.