[Әрәбчә] ①рәвиш. Пикирниң йаки иш-һәрикәтниң қәтийликини, муқәррәрликини, шүбһисиз, сөзсиз беҗирилишини билдүриду: мени бармай қалармикин дәп әндишә қилмаң, мән әлвәттә баримән. ②Йүк. Шүбһисиз, турған гәп, тәбиий дегән мәнидә: әлвәттә, униң дәрһал баридиғанлиқи бизгә ениқ.

У-бу, ундақ-мундақ.. . Қатарлиқлар:-маву бала бизни башқурмиған билән атларниң қарни, һарвиниң җабдуқи, әләңгү-бәләңгүлирини шу башқуриду әмәсму, һезим териқ қизишип сөзләпла кәтти.

Сүпәт. Сөз болуватқан вақитқа аит, шу пәйттики, нөвәттики, һазирқи: әмдики гәп. Әмдики вәзипә.

Исим. Әмгәкни сөйидиған кәйпийат, ишләшни йахши көридиған хусусийәт: у өзиниң бүгүнки күндики әмгәкчанлиқи барлиққа кәлгәнгә қәдәр болған җәрйанни әсләп, әмгәкниң шәрәпликликини, әмгәк қилмаслиқниң номус икәнликини техиму чоңқур һес қилди.

Бағлиғучи. Җаваб җүмлиниң бешида келип «ундақта, ундақ болса, ундақ болғанда» дегән мәниләрни билдүриду:-мақул мома, әмисә кәттуқ, сән маңа расттинла бир данә путбол топи елип берисән?!-Деди момайниң нәвриси ишиктин чиқип кетиветип.

Пеил. Әмәлийәткә айланмақ, реаллашмақ.

Исим [әрәбчә] кишиләрниң турмуштики өрп-адәт, әхлақ, идийә, истил, сәнәт, түзүм қатарлиқ тәрәпләрдә әвладтин әвладқа, атидин балиға қелип келиватқан, өзигә хас алаһидиликкә игә бир хил иҗтимаий амил: меһмандост Уйғур бовай өз әнәниси бойичә атни еғилға бағлап, йипәк сәллилик йолучини өйгә башлиди.

Сүпәт. Әндизиси, үлгиси бар.

«Әнсиримәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: қизниң аилисидикиләр қизниң «зунун ләқваға йатлиқ болмақчи охшайду» дегәнгә охшаш сөз-чөчәкләргә қелишидин бәкму әнсиришәтти.

«Әнлимәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси.

①«Әйлимәк» пеилниң өмлүк дәриҗиси: улар мәсулийәт түзүминиң түрткиси билән аштин чиққан териләрни сүпәткә кепиллик қилиш шәрти билән һөддигә елип бәс-бәс билән әйләшти. ②«Әйлимәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: кона җәмийәттә әҗнәбий муғәмбәрләр оғридәк қәст әйлишип, җуңгониң пут-қолиға гаң четиқини чатқаниди.

Сүпәт. Әйники йоқ, әйнәк орнатмиған.