«Атланмақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: елийоф бир қисим йарамлиқ кишиләрни уйуштуруп, териқчилиққа атландурди.

Пеил ①атқа минмәк: улар атлиқ кәлгән, улар билән биринчи дуйниң әзалириму атлинип биллә келишкәниди. ②Көчмә. Бирәр җайға бериш үчүн тәййарланмақ, һазирланмақ: һазир алдинқи сәптә күрәш қизимақта, мән пат йеқинда бу муқәддәс җәңгә атлинимән .③Көчмә. Бирәр ишни қилишқа тәййарланмақ, һазирланмақ:-биз әзалар билән мәслиһәтләшкәндин кейин, қарлиқ тағниң сүйини әкилишкә атлинимиз,-деди сабир һакимға.

1. ①Сүпәт. Ети бар, атқа игә: мана һазир у дулдулдәк икки атлиқ болуп қалди. ②Сүпәт. Ат мингән: туйуқсиз йаңақ дәрихи алдида үч атлиқ киши көрүнди .③Исим. Ат мингән киши: атлиқ пийадиниң һарғинини билмәс (мақал). ④Исим. Атқа хас хусусийәт, атқа хас алаһидилик: атниң атлиқи бардур, наватниң татлиқи бардур.

2. Сүпәт. Исимлик, намлиқ, исим йаки намға игә болған; … дәп атилидиған: даванчиңниң йоли қаттиқ тавузи татлиқ, даванчиңда бир йарим бар қәмбәрхан атлиқ.

Пеил ①дәссимәй икки пут арисида қалдуруп үстидин һалқип өтмәк, артилип өтмәк; сәкримәк: у босуғидин атлай дәп турушиға, бир қизниң варқириған авази аңланди. ②Қәдәм алмақ, қәдәм ташлимақ: айағ атлимиса, баш йүгүрмәйду (мақал). ③Қалдуруп, тәгмәй йаки мәлум қисмини ташлап өтүп кәтмәк: наһийә атлап оқумақ. Синип атлимақ.＊Мән хәтни атлап оқудум, хәтниң ахирида аҗайип сөзләр бар иди .

«Атланмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: хәвәрни аңлап уларму дәрһал атлиништи.

Исим [русчә<گرېكچە] <تەنتەربىيە> Күч вә чаққанлиқ тәләп қилидиған һәм уларни камалиға йәткүзидиған спорт мәшиқлириниң йиғиндиси: 1986 -йили мәмликәт бойичә йеник атлетика мусабиқиси өткүзүлди.

Сүпәт. Атлетикиға аит, атлетикиға тәвә.

Сүпәт. Атидиған, етилидиған: атма топ. Атма нәйзә.

1. Пеил ①қолдики нәрсини шилтип йираққа йаки мөлчәрләнгән йәргә ташлимақ; ирғитмақ: топқа қарап таш атма (мақал).＊Таш атқанға қаш ат (мақал). ②Шиддәт билән бирәр йәргә ташланмақ: есәдәп йиғлаватқан мәрйәм «ака» дегиничә закирҗанниң бағриға өзини атти.＊Униң атқан мушти тәгмиди .③Көчмә. Чиқармақ, йаймақ, ечилмақ: чечәк атмақ. ④Титмақ, парчилимақ: пахта атмақ. Йуң атмақ.＊Алта ай атқан пахтам бир чапанға йәтмәпту (мақал). ⑤Партлатмақ: тағ атмақ. Поҗаңза атмақ. ⑥Күч билән иттирип чиқармақ, өрлимәк: қадир долқунлар үстигә долқунлар етип еқиватқан дәрйа бойиға қарап маңди . 2. ⑦Бирәр қорал васитиси арқилиқ оқ вә шуниңға охшаш нәрсиләрни чиқармақ, үзмәк: аталмиғанниң оқи алта ғулач кетәр (мақал). ⑧Бирәр қорал васитиси арқилиқ йариландурмақ ,өлтүрмәк: атиси атмиған қоңғузни, балиси етипту тоңгузни (мақал).＊Дадамни улар етивәткән. ⑨Мидирлатмақ, ойнатмақ: алмилиқ бағқа кирип, алма атқан қара көз, тал чивиқтәк егилип, қашни атқан қара көз. ⑩Йорумақ, сүзүлмәк: қадир йетип икки...

Исим [русчә<گرېكچە] يەر ۋە باشقا بەزى پىلانېتىلارنى ئوراپ تۇرغان گازسىمان جىسىم.

Сан. Онниң алтә қетим қошулушидин һасил болған сан.