Пеил. Сапақ вә йопурмақ чиқармақ: ачти пән беғида тунҗи ғунчилар, бәргләп порәк болуп уз шунчила.

«Бәрмәк» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси.

Пеил ①өзидә йаки йенида болған бир нәрсини башқиларниң қолиға тутқузмақ, ихтийариға тапшурмақ: берип йаман болғучә, бәрмәй йаман бол (мақал). ②Тәминлимәк, тарқатмақ: дарамәт бәрмәк. Мааш бәрмәк. ③Һасил қилмақ, нәтиҗигә ериштүрмәк: үнүм бәрмәк. Пайда бәрмәк. Мевә бәрмәк. ④Бирәр муәссәсәгә йаки орунға киргүзмәк, орунлаштурмақ: йәслигә бәрмәк. Мәктәпкә бәрмәк. ⑤Қәрз йаки өтнини төлимәк; қайтурмақ: туғулуп өлмигиниңни көрәй, қәрздар болуп бәрмигиниңни көрәй (мақал). ⑥Бирәр түс, көрүнүш, кәйпийат һасил қилмақ; бәхш әтмәк, беғишлимақ: арам бәрмәк. Тәсир бәрмәк. ⑦Нәшр қилидиған нәрсигә киргүзмәк; басмақ, елан қилмақ: бу мақалини журнилимизниң 3-санида беримиз. ⑧Оқутмақ, өгәтмәк; тәрбийилимәк: сиз бизгә хуш хәт билән һесабтин дәрс берәттиңиз. ⑨(Хотун-қизларни) йатлиқ қилмақ, талалиқ қилмақ, әргә чиқармақ: атаңни өлтүргәнгә анаңни бәр (мақал). ⑩Сунмақ, узатмақ, илтипат қилмақ:...

Сүпәт [парсчә] «йезиқ тили» йаш, нәвқиран; гүзәл, қәдди-қамити келишкән: бүгүн алдимға һәммә бәрна йигитләр йиғилидиғанға охшайдуғу?

Миқдар сөз. Дака қатарлиқ рәхтләрниң кәңликини бирлик қилған, квадрат қилинған бир парчиси йаки қатлими: икки бәри дака.

Сүпәт [парсчә] «йезиқ тили» кавап, кавап болған, өртәнгән, көйгән: нәргиси көзлириң йашқа толупту, шикәстә дилиң бәрйан болупту.

Рәвиш [бари+бир] ①охшаш, пәрқсиз: гөһәр нәдә болса у бәрибир гөһәр.-* У мән үчүн бәрибир, гәрчә мәңгү йүз көрүшәлмисәкму!- Деди асийә. ②Һәрқанчә қилған билән, немә болушидин қәтийнәзәр, һаман: адәмни ағриқ тутидиған болса бәрибир тутувериду.

Исим [әрәбчә] илтипат, мәдәт: мана шу дуаниң бәрикати билән худаға шүкүр, күнимиз йахши,-деди у.

Сүпәт. Бәрикәтлик.

Исим [әрәбчә] бәрикәт: бәрикә тапмақ.

Исим [әрәбчә] ①җиқ нәрсиниң орнини басидиған, үзлүксиз көпийидиған үнүм: бәрикәт бәрмәк.-* Худа саңа бәрикәт бәрсун йахши ишлә,-дедим мән униңға. ②Моллуқ, кәң-кушадилиқ, байашатлиқ: өтти чағ һәр күнлүки бәрикәт билән, әр-айалниң һәммиси әмгәк билән. ③Пайда, мәһсулат, һосул, мевә, нәп, нәтиҗә: әмгәк билән һәрикәт-алтун билән бәрикәт (мақал).

Сүпәт. Бәрикити йоқ, бәрикити түгигән, бәрикәт қилмайдиған: бәрикәтсиз нәрсә.