Сүпәт. Ғеми, тәшвиши, әндишиси бар: мән кәлгүси һәққидә әндишилик хийалларниму қилаттим.

Исим. Тинч болмиған һаләт, әнсиз кәйпийат: гөр әнсизликидин өй әнсизлики йаман (мақал).

Һәр хил баһанә-сәвәб, вәҗ, қуруқ вәдә, гәп-сөз: сән әмди әнә-манаңни қой.

«Әймәнмәк » пеилиниң өмлүк дәриҗиси: бовай билән момай уларниң гүзәлликидин әйминишип, немә қилишини билмәй, гүллүк арисиға йошурунушупту.

Сүпәт әйнәк шәкиллик, әйнәккә охшайдиған, әйнәктәк: әйнәксиман тахта.

Пеил ①әйиблик дәп тонумақ: уларни ким хатириләйду ? Һечким ! Һәтта уларни мушу қисмәткә муптила қилғанларму хатирилимәйду, бәлки тиллайду, әйибләйду. ②Тәнқид қилмақ: бир йилдин бери мәтйа қәйсәрниң әйибләшлиридин хели қутулуп қалғаниди.

Исим [әрәбчә+парсчә] <يېزىق تىلى> Қәтий вәдә: йоқ саңа бунда орун, сән әһдупәйман булғидиң, чин муһәббәт йолида бир сөз вә бир җан болмидиң.

Исим [әрәбчә] <بوتانىكا> Сериқ чай аилисидики көп йиллиқ, саман ғоллуқ өсүмлүк. Мевиси ғоза шәклидә, уруқи көп, қарамтул пор рәңдә болиду; пүтүн тени дора қилиниду. Униң иссиқни тарқитиш, зәһәрни қайтуруш, ишшиқни йандуруш, қанни маңғузуш роли бар. У йәнә «сериқ чай вә дала чай» дәпму атилиду.

«Әвзәлләштүрмәк» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси.

«Әвәтмәк» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: йуқиридин йардәм үчүн кимләрни әвәтишкәнлики техи мәлум әмәс.

Пеил ①һал-әһвали начарлашмақ, турмуши йаман әһвалға чүшүп қалмақ; кәмбәғәлләшмәк, намратлашмақ: у йилдин-йилға әбгарлишип кәтти. ②Җүдәп, оруқлап зәиплишип кәтмәк, аҗизлимақ: бу йил әтийаз малларниң һәммиси дегүдәк әбгарлишип кәтти.

①Кишиниң әпти, бәшириси, йүзи, чирайи, тәләти: униң әпти-бәширисидин қайғу һәсрәт вә аччиқ әләм тартиватқанлиқиниң ипадиси билинип туратти. ②Көчмә мәнилик сөз. Кишиниң ички дунйаси, мәниви қийапити: бу сөзләр һамутниң әпти-бәширисини амма алдида читқа йайди.