Ә

Әзийәт

0 136

Исим [әрәбчә] ①рәнҗ, азар, зийан-зәхмәт: әзийәт тартмақ. Әзийәт чәкмәк. ②Қийинчилиқ, җапа-мушәққәт, азаб: чүшүмдә бир йуртта бир топ хәлқ қоллири бағлинип, йүрәк-бағри дағлинип әзийәт ичидә қапту.

Әс-Йад

0 120

①Әс вә йад, әс-һош: мән йәрни аран-аран дәссәп, әс-йадимни йоқатқан һалда, ойман-дөң, лай-латқиларни кечип, чәксиз хийал деңизиға ғәрқ болуп кетиватимән. ②Пүтүн ой, барлиқ хийал: чин төмүр батурниң пүтүн әс-йади сиңлиси мәхтумсулада икән.

Әскәр

0 124

Исим [әрәбчә] ①һәрбий хизмәт өтәватқан киши, һәрбий қошун ичидики әң төвән дәриҗилик җәңчи: пийадә әскәр. Атлиқ әскәр. ②Дөләтниң қораллиқ күчлири йаки уларниң бир қисми; қошун, армийә: мунтизим әскәр. Хәлқ әскири.

Әсир

0 127

Исим [әрәбчә] ①«тарих» йүз йил бир дәвр қилинған вақит бирлики: әбунасир фараби 10-әсирдә «уд» музикисини тилға алған. ②Дәвр, заман: оттура әсир. Билимдин һәммә иш мәйданға чиққан әсирдур бу, билиш лазим билимсизләргә бу әсирдә херидар йоқ. ③Уруш вақтида дүшмән қолиға чүшүп, әркинликтин мәһрум қилинған киши, тутқун: әсиргә алмақ. Әсиргә чүшмәк. ④Көчмә мәнилик сөз. Бирәр киши, иш йаки нәрсигә берилип кәткән, шәйда болған киши; мәптун, мәһлийа, бәнд, қул: сазәндә өзини тохтитивелип, алдиримастин хәлқ нахшилиридин башливәтти. Меһманлар бирдинла җим болушуп дутарға әсир болушти. ⑤Күн петиштин бир саәт илгирики вақит: әсир вақти. ⑥Әсир вақтида оқулидиған намаз: әсир оқумақ.