Ә

Әла, Әласи

Сүпәт [әрәбчә] ①сүпити, пәзилити җәһәттин әң йахши, әң йуқири; есил: әла сүпәт. Әла сорт. *Йүз аңлиғандин бир көргән әла (мақал). ②Мәктәпләрдә оқуғучиларниң илмий нәтиҗисини көрситидиған әң йуқири баһа: әла нәтиҗә. Әла оқуғучи. ③Әр вә айалларниң исми.

Әлвәттә

[Әрәбчә] ①рәвиш. Пикирниң йаки иш-һәрикәтниң қәтийликини, муқәррәрликини, шүбһисиз, сөзсиз беҗирилишини билдүриду: мени бармай қалармикин дәп әндишә қилмаң, мән әлвәттә баримән. ②Йүк. Шүбһисиз, турған гәп, тәбиий дегән мәнидә: әлвәттә, униң дәрһал баридиғанлиқи бизгә ениқ.

Әләңгү-Бәләңгү

У-бу, ундақ-мундақ.. . Қатарлиқлар:-маву бала бизни башқурмиған билән атларниң қарни, һарвиниң җабдуқи, әләңгү-бәләңгүлирини шу башқуриду әмәсму, һезим териқ қизишип сөзләпла кәтти.

Әмгәкчанлиқ

Исим. Әмгәкни сөйидиған кәйпийат, ишләшни йахши көридиған хусусийәт: у өзиниң бүгүнки күндики әмгәкчанлиқи барлиққа кәлгәнгә қәдәр болған җәрйанни әсләп, әмгәкниң шәрәпликликини, әмгәк қилмаслиқниң номус икәнликини техиму чоңқур һес қилди.

Әмисә

Бағлиғучи. Җаваб җүмлиниң бешида келип «ундақта, ундақ болса, ундақ болғанда» дегән мәниләрни билдүриду:-мақул мома, әмисә кәттуқ, сән маңа расттинла бир данә путбол топи елип берисән?!-Деди момайниң нәвриси ишиктин чиқип кетиветип.

Әнәнә

Исим [әрәбчә] кишиләрниң турмуштики өрп-адәт, әхлақ, идийә, истил, сәнәт, түзүм қатарлиқ тәрәпләрдә әвладтин әвладқа, атидин балиға қелип келиватқан, өзигә хас алаһидиликкә игә бир хил иҗтимаий амил: меһмандост Уйғур бовай өз әнәниси бойичә атни еғилға бағлап, йипәк сәллилик йолучини өйгә башлиди.