Исим. Кишигә нәп бәрмәслик адити, бехиллиқ.

«Пир» сөзиниң тәкрарлиниши: боз торғийим, боз торғай, әҗәп хушхуй сайрайсән, «пирпир» қилип һавада, моллақ етип ойнайсән.

Сүпәт. Диалект. Толғимач; бүдүр.

Пеил «пир-пир» қилған аваз чиқармақ: шамалдурғуч қанити пирилдап чөргилиди.

Рәвиш «пис» қилип, «пис» қилған һалда: велисипт «писсидә» йәл қойувәтти.

Исим [парсчә] диққәт, етибар, нәзәр, пәрва: җасарәтлик әзимәтләр нә соғуқ, нә уйқусизлиққа писәнт қилмайтти.

Пеил ①өсүп, раваҗлинип истемал қилишқа, ишлитилишкә болидиған, йарамлиқ һалға кәлмәк; йетилмәк (мевәчевә, данлиқ зираәт вә шуниңға охшашлар һәққидә): пишқан қоғун сапиқида турмас (мақал). ②Қоруш, қайнитиш, дүмләш қатарлиқ усуллар арқилиқ истемал үчүн тәййарланмақ: тамақ пишмақ. ＊Бәрмәсниң еши пишмас, очақ бешидин чүшмәс (мақал). ③Көчмә мәнидики сөз. Бирәр ишқа, саһәгә тәҗрибилик болуп йетилмәк: кәсипкә пишмақ. ④Көчмә мәнидики сөз. Чениқмақ, тавланмақ: бәхтийар сөзләветип, әмгәктә пишқан қатмал қоллири билән саадәтниң пахтидәк ақ, йумшақ қоллирини аста тутти. ⑤Көчмә мәнидики сөз. Қарар қилмақ, бирликкә кәлмәк (мәслиһәт һәққидә): шу кечидә мәслиһәт пишти, черикләр таң атқанда җәңгә атлинишқа пәрман берилди. ⑥Көчмә мәнидики сөз. Йетип кәлмәк; һазирланмақ (вақит, пәйт, шәрт шараит һәққидә): шәрт-шараити пишмақ. ⑦Көчмә мәнидики сөз. Сиңиш болуп қалмақ,...

Пикир вә хийал: аминиханниң пикир-хийали һазир пәрзәнт көрүштила қалди.

Сүпәт ①пилан билән иш қилмайдиған, пилани йоқ: пилансиз адәм. Пилансиз бала. ②Пиланға асасланмиған, алдин пилан қилмиған: пилансиз игилик. ＊Пилансиз иш йоқ иш (мақал).

Тәқлид сөз. Белиқ қатарлиқларниң йәңгил һалда су йүзигә силкинип чиқиш, шуңғуш һалити: белиқ пилтиң қилип су үстигә сәкрәп чиқти.

Исим. Пилә беқиш вә йетиштүрүш иши билән шуғулланғучи киши: бизниң дадүйгә үч нәпәр пиличи қиз чиқидикән,-деди абдуқадир.

«Зоологийә» бир хил һашарат. Личинкиси ақуч күл рәң болиду; үҗмә йопурмиқини йәйду, төт қетим терә ташлайду; мәшүт чиқирип ғозәк һасил қилиду вә униң ичидә қуртқа айлиниду; қурти пилә пәрваниси болуп чиқиду, пәрваниси четишип тухум салғандин кейин өлүп кетиду. Личинкиниң чиқарған мәшүти тоқумичилиқниң муһим хам әшйаси һесаблиниду.