«Әмәлийләшмәк» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: нийаз турди йеза партийә йачейкисиниң рәһбәрликидә партийиниң иқтисадий сийасәтлирини әмәлийләштүрди.

Исим. Әмәлий болған иш, реал һаләт.

Сүпәт [әрәбчә] ①кишиләрниң күндилик паалийитигә, турмушиға аит болған, һайат билән бағлиниши бар: деһқанчилиқ ишлири деһқанларниң күндилик әмәлий ишидур. ②Әмәлийәткә тәтбиқ қилинған, тәҗрибә-синақлардин өткән, тәҗрибә арқилиқ испатланған, һәқиқий: әмәлий техника. Әмәлий билим.

Исим. Әмәлдар болуш иши, әмәлдарға хас адәт: у қасимға:-чиқиң, бу йақ билән меңиң, -деди соғуққина, әмәлдарлиқ тәләппузида.

Рәвиш. Әмәлдарға охшаш, әмәлдарлардәк: қеййумни бир күн вақитлиқ гуруппа башлиқи қилип қойувиди, әмәлдарларчә қолини силкип буйруқ қилидиған болувалди.

Исим [әрәбчә+парсчә] мәнсәп игиси, мәнсәпдар: парихор әмәлдар.

Исим. Әмәлгә амрақлиқ, әмәлгә амрақ миҗәз, әмәлни йахши көридиған адәт: йақупниң сөз-һәрикәтлиридин әмәлпәрәслик чиқип туриду.

Сүпәт [әрәбчә+парсчә] әмәлни йахши көридиған, әмәлгә амрақ, әмәлниңла койида йүридиған, мәнсәппәрәс: әмәлпәрәс адәм.

Риайә қилмақ, иҗра қилмақ, асасланмақ: сәлим раст сөзлүк адәм. У ләвзигә чоқум әмәл қилиду.

Исим [әрәбчә] ①«математика» математикилиқ һесабниң һәр бир түри: төт әмәл. Қошуш әмили. Бөлүш әмили. Исим [әрәбчә] ②мәнсәп, һоқуқ, вәзипә: әмәл тутмақ. Әмили өсмәк. ③Күндилик иш, паалийәт, әмәлийәт: әмәлдә көрсәтмәк. Әмәлгә ашурмақ.＊Еғизда бар, әмәлдә йоқ (мақал).＊Әмили йоқ сопидин тухуми йоқ тоху йахши (мақал).

«Әрмәк» йардәмчи пеилиниң болушсиз сүпәтдиши болуп, инкар, рәт қилишни билдүриду: рәхт пул әмәс, һүнәр пул (мақал). *Қара қашим бар мениң, көйдүрмә қаш лазим әмәс. Бир адашим бар мениң, икки адаш лазим әмәс.

Исим. Әмин һаләт, әмин кәйпийат: савақдашлар қәйсәрниң анисиниң әминликини аңлап әркин нәпәс елишти.