Аһ-зар: қериндашлирим чүшти мениң йадимға, шуңа һәр ан аһ-апған етәрмән.

Бирәр хапилиқ, дәрд-әләм йаки ағриқ азабидин зарланмақ, налә қилмақ.

①Кесәл кишиниң ағриқ азабидин иңриған налиси, аһ вә уһ. ②Ечинишлиқ налә зар, қайғу-һәсрәт туйғуси, аһ вә уһ.

1. Пеил ①тавушни аңлаш оргини арқилиқ қобул қилмақ: музика аңлимақ. Дәрс аңлимақ. * Қизим саңа ейтай, келиним сән аңла (мақал). ②Билмәк, хәвәр тапмақ, хәвәрдар болмақ, вақипланмақ: баһархан өлгәндин кейин бақиниң кесили еғирлишип, орун тутуп йетип қалғанлиқини аңлиғанидим. ③Көңүл бөлмәк, етибар билән қаримақ, диққәт-етибарини қаратмақ: амминиң пикрини аңлимақ. ＊Әхмәтҗан қасими бу вәкилләр билән көрүшүп, хәлқниң йахши тәләп-арзулирини аңлиди. 2. ④Қобул көрмәк, мақул болмақ: гәп аңлимақ. Тәрбийә аңлимақ. ⑤Ағзаки тәнбиһ, дәккә, дәшнәм вә шу қатарлиқларни ишитмәк: сени дәп апамдин бирмунчә гәп аңлидим.

Исим. Аң-сезимгә игилик, тоғра қарашқа игә болуш: хәлқниң қанунға риайә қилиш асасий җәһәттин аңлиқлиқ асасида болиду.

1. ①Сүпәт. Аңға игә, әқил-идраклиқ: адәм аңлиқ мәхлуқ. ②Сүпәт. Иҗтимаий һайатни, өзиниң мәвқәси вә тарихий бурчини тоғра чүшинидиған, чүшәнгән:-қизим сиз аңлиқ вә йахши ишчи, -дедиммән мумкинқәдәр силиқ сөзләшкә тиришип. ③Сүпәт. Илмий чүшәнчигә игә, билимлик, мәдәнийәтлик: хәйрулланиң аниси аңлиқ айал болғачқа, оғлиниң тапқан лайиқиға дәрһал рази болди. 2. ④Сүпәт. Аң, әқил-идрак билән бағланған, әқил-идрак тәқәззаси билән қилинидиған: аңлиқ һайат. Аңлиқ һәрикәт. ⑤Рәвиш. Өзлүкидин, өз ихтийари билән, мәқсәтлик һалда, көрүп, билип туруп: рәһбирий йолдашлар өзигә қаттиқ тәләп қойуп, хилмухил натоғра истилларни аңлиқ тосуп, һәр милләт аммисиға үлгә болуши лазим.

①«Аңлашмақ» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси. ②Билинмәк, уқулмақ, ипадиләнмәк: мәқсәтни қисқа сөзләр билән байан қилишта шундақ устилиқ керәкки, қисқа йоллар арқилиқ кәңри пикирләр ениқ ипадиләнсун, очуқ аңлишилип турсун.

«Аңлатмақ» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: униң иш-излири радиода аңлитилди.

Исим. Радио истансиси йаки радио узеллириниң аңлитидиған бир қетимлиқ номурлири: шинҗаң хәлқ радио истансиси әтигән саәт бәш йеримда биринчи қетимлиқ аңлитишни башлайду.

«Аңлимақ» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: йирақтин кимниңду әнсиз авази аңланди.

«Аңлимақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: улар һекайә аңлашмақта иди.

①«Аңлимақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: у гепини бизгә аңлатмаслиқ үчүн авазини қанчә пәслитип сөзлигини билән, биз йәнила аңлап қалдуқ. ②Радио йардими арқилиқ йәткүзмәк, тарқатмақ: шинҗаң хәлқ радио истансиси йәнә бәш минуттин кейин сәнәт номурлирини аңлитиду.