Бешида чечи қалмиған, өзлүкидин чүшүп кәткән, тақир баш, айпаң баш.

Сүпәт ①ай нури билән йоруған, йоруқ: айдиң кечә. ＊Айниң он бәши айдиң, он бәши қараңғу (мақал). ②Көчмә мәнидики сөз. Рошән, чүшинишлик: һәммә нәрсә айдиң болди, бундақ бешәм хотунға немә дегили болиду?

У айдин бу айға, ай давамида, айсайин: униң тапқан кирими айдин-айға йетип ашиду.

Исим [ай+дала] чәксиз кәткән йәр, кәң дала: дәл шу чағда, кевәзликниң айиғидики чәксиз айдалидин натонуш бир йигит чиқип кәлди.

Узақ вақитни өткүзүп бирәр қетим; анда санда, бирә-бирә, наган-наганда: әмдиликтә, әр-хотун иккийләнниң пүтүн тирикчилики қизи чәт әлдин айда-йилда әвәтидиған халтиғила қарашлиқ болуп қалди.

Сүпәт. Тақир, һеч нәрсә үнмигән, парқирап туридиған: айпаң баш.

Исим [ай+палта] тиғи ай шәклидә қайрилип соқулған палта: әзиз айпалтисини белигә қистуруп чаққанлиқ билән дәрәхкә йамашти.

«Айимақ» пеилиниң өзлүк дәриҗиси: туғлуқниң һүсән шаһниң соаллириға җавабән әйнәктә көргәнлирини айанмай сөзлиши әнә шу қарарға кәлгәнликидин болғаникән.

Рәвиш. Ечинишлиқ: руқийәмниң авази титрәп, көзлири айанчилиқ чақнайтти. ＊Бала деһқан айанчлиқ иңриди.

Сүпәт. Кишиниң рәһмисини кәлтүридиған, ечиндуридиған, ечинишлиқ: хийали башқа нәрсиләргә берилип кәткән йаш әскәрниң қийапити униңға айанч көрүнди.

Сүпәт [әрәбчә] очуқ көрүнүп турған, рошән, мәлум, ениқ: йеңийәрниң тарихи төмүр бовамға бәш қолдәк айан иди.

«Айимақ» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: айалған җан көйгүчи пирақ отиға охшайду.