Айағ

2. Исим ①адәм, һайван йаки башқа җанлиқларниң гәвдисиниң тайинип туруши, йүрүши йаки өмилиши үчүн хизмәт қилидиған қисми; пут: айағ йүгүрүки ашқа, еғиз йүгүрүки башқа (мақал). *Дост башқа қарайду, дүшмән айағқа (мақал). 2. ②Көн, хурум қатарлиқ рәхтләрдин путқа кийиш үчүн тикилгән өтүк, топләй, кәшкә охшаш айағ кийими: ишим һәл болғучә айиғимниң чәми тешилип кәткүдәк болди. ③Йәнә бир тәрипи, йәнә бир беши: кариватниң айиғи. Мәһәллиниң айиғи. ④Ахир, давам: у шундақ зерәк идики, гәпниң беши чиқип болғучә, айиғини билип болатти.

Ай

1. Исим «астрономийә» ①йәр шарини айлинидиған сәййарә, йүзи оңғул-доңғул болуп тәкши әмәс, өзи нур чиқармай, қуйаш нурини қайтуриду. Диаметири йәр шари диаметириниң төттин биригә, тартиш күчи йәр шари тартиш күчиниң алтидин биригә тоғра келиду. ②Шәмсийә йаки қәмәрийә йилиниң он иккидин бири: айниң он бәши айдиң, он бәши қараңғу (мақал). *Айда йегән тоқ болар, күндә йегән ач болар (мақал). 2. ③Айға охшаш нурлуқ; чирайлиқ: турмушумни бай қиларсән кәтминим, еғизимни май қиларсән кәтминим, йахши тутуп асривалсам кәтминим, йүзлиримни ай қиларсән кәтминим. ④Айалларниң исминиң тәркибий қисми болиду: айхан, айнур, айгүл, гүзәлай, турсунай.

Ай-Күн

①Ай вә күн. ②Вақит, чесла: хенимға айрим кәшпийатларниң айкүнлири керәк әмәсмикин? ③(Иккинчи тәркибигә 3-шәхс тәвәлик қошумчиси қошулғанда) туғутниң вақти саитини билдүриду: зөһрәниң айкүни йеқинлашқансери, патиминиң айиғи қойуқлишип, күндә дегүдәк сиңлисини йоқлайдиған бопту.