Сүпәт [әрәбчә] ①гунаһкар, гунаһ қилғучи: асий бәндә. ②Хаин, сатқун: асийларни тарих һаман бир күни җазалайду.

Пеил. Диалект сөз. Әтиварлимақ, көзи қиймай қалмақ, қисинмақ.

Исим [асман+тапан] икки путини асманға қилип оңдисииға йетиш һалити: у йиқилип асман тапан болуп қалди.

Асман вә земин; асман вә земинға мунасивәтлик һәммә нәрсә: бу күни шәһәрниң ичи ғулғулиға толди, асманземин ләрзигә кәлди.

①Егиз асман: ләпилдәп чоққида туғлар, зәпәрдин хуш хәвәр бәрди. Илим-һекмәт қилип җәвлан, сүзүк асман-пәләкләрдә. ②Көчмә мәнидики сөз. Наһайити егиз, чәксиз егиз: у шу чағда йирақтин асман-пәләк бир чаң-тозанниң йеқинлап келиватқанлиқини көрүпту.

Исим [парсчә] «астрономийә» ①йәр үстидә гүмбәз шәклидә көрүнүп турған һава рәң бошлуқ; пәләк, көк: асман йирақ, йәр қаттиқ ) мақал). ②Көчмә мәнидики сөз. Наһайити йуқири, егиз: османниң учурған айропилани тезла асманға көтүрүлүп, моллақ етишқа башлиди.

Пеил. Зиғирлап, кочилап, йипидин йиңнисигичә, һечнемисини қоймай соримақ: һошур үнчиқмиди. Садирниң җаваби уни қайил қилдиму, буни асмақчилап сорашқа соали қалмидиму, буни билгили болмайтти.

Исим. Йипидин йиңнисигичә кочилап, зиғирлап сорайдиған киши: ғәр ғәрәзчи келәр, оғри асмақчи (мақал).

1. Исим ①алма, нәшпүт, җигдә, үзүм. Қатарлиқ мевиләрниң мевилигән җайи билән мевисиниң тутишидиған қисми йаки сапиқи. ②Мевә асидиған асқу: бир үчкидә йетилгән қош меғиз болди, бир асмаққа есилған қош алма болди.

2. Пеил ①бирәр нәрсини асти йәргә тәгмәйдиған һаләттә бағлимақ, илмақ, саңгилатмақ; бекиитмәк, орунлаштурмақ: марҗан асмақ. Қилич асмақ. Милтиқ асмақ. ＊Өчкини өз айиғи билән асар (мақал). ②Көчмә мәнидики сөз. Бойниға сиртмақ селип өлтүрмәк: дарға асмақ. ＊Машиничи һакимға: «җоһутни азад қилиң, униң орниға мени есиң!» Дәпту.

Топ-топ, ғужмәк-ғужмәк мевилигән; һәрбир сапақ йаки беғидики мевилириниң сани көп: һойлидики бир түп алма дәрихи шунчә йоғиниған болуп, асмақ-асмақ алимлири көзни қамаштуратти.

①Сүпәт. Есип қойидиған, есип қойуш үчүн мувапиқлаштурулған: асма бөшүк. Асма көврүк. ②Исим. Кийим тикидиған машининиң бир учи меңигә йәнә бир учи чокиға тутишип, иккисиниң һәрикитини маслаштуруп туридиған бир хил саймини.

Пеил. Туғмақ, балилимақ (мүшүк һәққидә): чоң мүшүк асланлапту.