Сүпәт. Атлетикиға аит, атлетикиға тәвә.

1. Пеил. Ат қоймақ, нам бәрмәк: кишиләр уни «әвлийа ата» дәп атайду.

2. Пеил ①беғишлимақ, тәқдим қилмақ, бәрмәк:-аву қойдин бирәрини ативәтсилиму боливериду,-деди бахши һеч қизармастин. ②Көңлигә пүкмәк, нийәт қилмақ:-қандақ, кичикахун, сетип беришкә атиғиниңизни чиқармамсиз?-Деди һушур һамут .③Тәййарлимақ, тәййар қилмақ: йиллар мәйдәңни тутуп қақақлап күлмә, алдиңда қизириштин артуқ көримән өлүмни, қеритимән дәп артуқ көңүл бөлмә, ахирқи җәңгә атап қойармән оғлумни.

Наһайити қизиқ, һәйран қаларлиқ, аламәт: бу аҗайип-ғарайип вәқә һәммини һәйран қалдурупту.

Рәвиш. Аҗизларчә, аҗизлиқ билән.

Тоймайдиған, нәпсни йиғмайдиған, нәпси йаман: ач көз тоймас, бехил бейимас (мақал).

Исим [аччиқ+су] <يېمەكلىك> Тетитқу қилинидиған чүчүмәл суйуқлуқ. Гүрүч, буғдай ,қизил қонақ қатарлиқларни ечитиш арқилиқ ишлиниду.

«Ачиқмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси.

«Ахтурмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: абдулла сақчиларға йардәмлишип у йақ, бу йақни биллә ахтурушуп бәрди.

Исим [парсчә] кишиләрниң қилған иши вә йахши хисләтлири түпәйлидин җамаәтчилик ичидә тапқан һүрмәт; инавәт, нопуз: абройни алтунға ал, җанни кепәккә сат (мақал). Мәсилән: байиз халвап қол-илкидә йоқ адәм болсиму, лекин әл ичидә өзигә тушлуқ абройини сақлап кәлгән вә оңайлиқчә һақарәтләнгән адәм әмәс иди.

[Әрәбчә] ①исим. Иш-һәрикәт, вәқә-һадисиниң ахири, тамамлиниш иҗраси: вәзипә ада болмақ.＊Биз бурчимизни ада қилдуқ. ②Сүпәт. Пакиз, таза: наһийилик ашлиқ идарисидикиләр: «буғдийиң таза әмәскән» дәп башқидин ада қилдурди.

«Адалимақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: бүгүнки тойда қизлар тамақ ишлириға йардәмлишип отйашларни адалишип бәрди.

Пеил. Өзара қаршилашмақ, бир-биригә дүшмәнлик позитсийидә болмақ.